Россия яқин ойларда бензин тақчиллигига дуч келади – “Reuters”

Россия август ва сентябрь ойларида бензин етказиб беришда узилишлар бўлишини кутмоқда. Бу ҳақда кеча, 1 август куни ёқилғи бозори иштирокчиларига таяниб, “Reuters” агентлиги хабар берди.

Қайд этилишича, Россияда бензин нархи экспортга тақиқ қўйилганига қарамай ўсишда давом этмоқда ва август ойида маҳсулот нархининг ошишига тақчиллик таҳдиди қўшилиши мумкин, деб ёзади нашр.

“Август-сентябрь ойларида жуда қийин бўлади. Бир жойда маҳаллий танқислик пайдо бўлиши мумкин. Биз 2023 ва 2021-йиллардаги инқирозларга ўхшаш нарсани кўрамиз”, деди агентлик суҳбатдошларидан бири нархлар пасайишни октябрь ойида, талаб пасайганда бошлаши мумкинлигини таъкидлаб.

Бозор иштирокчиларининг фикрича, ёқилғига мавсумий талаб юқорилигича қолмоқда ва август ойида жорий этилган унинг экспортига тақиқ етарли эмас: ички истеъмол кўламига нисбатан экспорт қилинадиган тижорат бензинининг ҳажми Россия бозорида таклифнинг ортиқча қисмини яратиш учун жуда кичик. “Reuters” манбаларининг ишонишича, бу нархларнинг ўсиш суръатларини секинлаштириш ва ёқилғи қуйиш шохобчаларини етказиб беришда узилишларнинг олдини олиш учун тартибга солувчилардан қўшимча ҳаракатларни талаб қилади.

“Reuters”нинг исми ошкор этилмаган нефть компаниясидаги манбасига кўра, бензин улгуржи нархининг ўсишини чеклаш учун ҳукумат нефтни қайта ишлаш заводлари учун биржа савдосининг мажбурий улуши учун стандартни яна бир бор ошириши, нархларнинг ошишини чеклаши ва дрон зарбалари оқибатида зарар кўрган нефтни қайта ишлаш заводларини таъмирлаш жадвалини ўзгартириши мумкин.

“Бозор энди тўлиқ қўлда назорат қилишни талаб қилади”, деди у ва ҳокимият беларусликлардан бензин етказиб беришда ҳам “ёрдам сўрашини” таъкидлади.

Агентлик манбаларига кўра, ҳозирги бензин тақчиллигининг асосий сабаби, хусусий ёқилғи қуйиш шохобчалари тармоқлари жорий йилда аввалгидек талаб юқори бўлган давр учун етарли захира яратмагани билан изоҳланади.

“Ҳозирда ишлаб чиқариш ёз учун одатий даражада. Сотиш ҳам тахминлар доирасида – тахминан 3%, қаердадир 5% гача ўсиш. Асосан, хусусий трейдерлар захирага эга эмаслар ва ҳозирги эҳтиёжларга кўра сотиб олишади, шунинг учун талаб ортиб бормоқда”, деб тушунтиради нефть компаниясидаги нашр манбаси.

Қиш-баҳор ойларида, арзон нархлар даврида хусусий савдогарлар жорий йилда кредитлар нархи кескин ошгани учун бензинни олдиндан харид қилмаган. Чакана савдо бозори иштирокчиларининг фикрига кўра, бензинга бўлган талаб ортишининг яна бир сабаби аэропортларда тез-тез учиш кечикиши бўлиши мумкин.

Россияда ёқилғи ишлаб чиқариш ҳажми ишончли маълум эмас. 2024 йилда, нефтни қайта ишлаш заводларига дрон ҳужумларидан сўнг, мамлакат расмийлари бензин, кейин эса дизел ёқилғиси ишлаб чиқариш бўйича расмий статистикани таснифлади. “Reuters” маълумотларига кўра, ўтган йили Россия Федерациясида нефтни қайта ишлаш ҳажми 12 йиллик энг паст даражага – 269,9 миллион тоннага тушган.

Россия ҳукумати август ойи охиригача бензин экспортини бутунлай тақиқлади.

“Мавсумий талаб юқори бўлган ва қишлоқ хўжалиги дала ишлари даврида ички ёқилғи бозорида барқарор вазиятни сақлаб қолиш учун қарор қабул қилинди”, дейилади 28 июль куни эълон қилинган ҳужжатда.

Февраль ойи охирида Россия ҳукумати ишлаб чиқарувчи бўлмаганлар, яъни савдогарлар, нефть базалари ва кичик нефтни қайта ишлаш заводлари учун бензин экспортига қўйилган тақиқни 31 августгача узайтирди. Янги қарорда нефть маҳсулотларини ишлаб чиқарувчи компанияларга бензин экспорт қилиш ҳам тақиқланган.

Июль ойи охирида Россияда АИ-95 бензинининг нархи бир тонна учун 76 330 рублгача ошган. Бу миқдор 2024 йилдаги максималдан (74 416 рубль) ошиб кетди ва ёқилғи бозорида нарх инқирози юз берган 2023 йилдаги тарихий рекордга (76 876 рубль) яқинлашди.