Musayevga “marmar go‘sht” va qimmatbaho kosmetika: Migratsiya agentligi mojarosi nima bilan tugaydi?

Avvalroq, 2025 yilning mart oyida korrupsion jinoyatda ayblanib, ishdan bo‘shatilgan, hozirda  firibgarlikda gumon qilinayotgan va Interpolga qidiruvga berilgan Migratsiya agentligining sobiq xodimi Azizbek Toshtemirov “Koreya ishi” bo‘yicha korrupsion holatlarga agentlik rahbari Behzod Musayevning ham bevosita aloqasi borligi haqida ma’lumotlar tarqatayotgani haqida ma’lum qilgan edik.

Azizbek Toshtemirov “Koreya 24 soat” deb nomlangan Telegram-kanaliga Migratsiya agentligi rahbariga tegishli ekani aytilgan audio va yozishmalardan olingan suratlar joylab bormoqda. Unda Behzod Musayev qimmatbaho sovg‘alar, davlat hisobidan $150 ming dollarlik mashina, premium do‘konlardan xarid qilinadigan go‘sht mahsulotlari talab qilgani haqida jiddiy ayblovlar ilgari surilgan. Azizbek Toshtemirov o‘z kanalida barcha holatlar bo‘yicha faktlar yetarli ekani, huquqni muhofaza qilish organlariga taqdim etishga tayyorligini bildirgan.

Qo‘yilayotgan ayblovlar va tarqalayotgan xabarlarga rasmiy javob olish uchun Migratsiya agentligining matbuot kotibi Gulruh To‘layevani savolga tutdik.

— Agentlik atrofida savollar juda ko‘paygan. Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan Koreyaga fuqarolarni yuborish bo‘yicha 90 mln dollarlik korrupsion sxema aniqlangani va bunga Behzod Musayevning ham aloqasi borligi aytilmoqda. Bu iddaolarni sobiq xodim, agentlikning Koreyadagi vakolatxonasi sobiq rahbari ilgari suryapti. Bunga qanday izoh berasiz?

— Avvalo, shuni aytish kerakki, $90 mln bo‘yicha hali biror bir yakuniy sud qarori e’lon qilingani yo‘q. Vaziyatni to‘g‘ri tushunish uchun Koreyaga ketish mexanizmining o‘ziga nazar solish kerak. Mamlakatimizda xorijga ishlashga borish bo‘yicha eng yuqori talab doimo Koreya yo‘nalishida bo‘lgan.

2021-2023 yillarda test jarayonlari agentlikning oddiy xodimlari va Koreyadan kelgan HRD tashkiloti vakillari ishtirokida o‘tkazilgan. Bu yerda tizim shunday: imtihondan o‘tgan fuqarolar Koreyaning EPS (Ish izlovchilar elektron bazasi)ga kiritiladi. Bu bazada turish muddati – ikki yil. Masalan, bazada 10 mingdan ortiq odam navbat kutayotgan bo‘lsa-yu, Koreya bir yilda O‘zbekiston uchun 3-4 mingta kvota ajratsa, tabiiyki, bitta o‘ringa bir nechta nomzod to‘g‘ri keladi. Talab bor joyda esa, afsuski, noqonuniy kanallar va korrupsion takliflar o‘rtaga chiqqan. Buni tan olish kerak, ilgari bunday holatlar bo‘lgan.

Biroq Migratsiya agentligi qayta tashkil etilgach, Behzod Anvarovich boshchiligida bu tizim butunlay o‘zgartirildi. O‘sha tizimda ishlagan xodimlarning barchasi, jumladan, siz tilga olgan Aziz Toshtemirov ham bundan bir yil oldin ishdan bo‘shatilgan. Bu yilgi imtihonlarga agentlik umuman aralashmadi – jarayonni to‘liq Davlat test markazi 5 bosqichli kuchli nazorat ostida o‘tkazdi. Shuning uchun, hozirgi rahbariyatning ushbu korrupsion holatlarga hech qanday aloqasi yo‘q, deb ishonch bilan ayta olaman. Aksincha, bu holatlar agentlikning komplayens tizimi va fuqarolar murojaatlari asosida aniqlanib, huquq-tartibot organlariga taqdim etilgan.

— Ya’ni, Behzod Musayevning bu ishga umuman aloqasi yo‘q, demoqchimisiz?

— Ha, Behzod Musayevning bu narsalarga umuman aloqasi yo‘q deb bemalol ayta olaman.

— Aziz Toshdemirov esa o‘zining Telegram-kanalida aynan mana shu korrupsion sxemalarni fosh qilgani uchun ishdan olinganini iddao qilyapti. Bunga nima deysiz?

— U xodim ishdan bo‘shatilganiga bir yildan oshdi. Agar unda haqiqatan ham asosli hujjatlar yoki dalillar bo‘lsa, bir yil davomida ularni tergov organlariga topshirishi mumkin edi. Hali ham kech emas. Agar ushbu materiallar taqdim etilib, tergov jarayoni boshlansa, agentlik rahbariyati ham bemalol borib so‘rovlarda ishtirok etishga va qonuniy javob berishga tayyor.

— Ijtimoiy tarmoqlarda Behzod Musayevning ovoziga juda o‘xshash bo‘lgan audiolar tarqaldi. U yerda xodimdan shaxsiy ehtiyojlar uchun qimmatbaho Koreya kosmetikasi, tish pastasi va hatto “marmar go‘sht” yuborish talab qilingani aytiladi.

— Bu suhbat jarayoni, kontekstlar kesilgan bo‘lishi mumkin. Bu borada huquq-tartibot organlari tomonidan hali yakuniy ekspertiza xulosasi e’lon qilingani yo‘q. U yerda aslida qanday suhbat bo‘lgan, kimlar gaplashgan – bunga faqat rasmiy ekspertiza baho berishi maqsadga muvofiq.

— Audiolar kontekstdan yulib olingan bo‘lishi mumkin deyilyapti. Demak, bu suhbat rostdan ham Behzod Musayev bilan bo‘lib o‘tganmi?

— Suhbat aynan ular o‘rtasida bo‘lganmi-yo‘qmi, men aniq ayta olmayman.

— Yana bir jiddiy ayblov – Behzod Musayev o‘zi uchun Koreyadan maxsus sozlangan, ichida yotib ketishga mo‘ljallangan divani bor “Hyundai Palisade” avtomashinasini olib kelishni buyurgani, to‘lov masalasi kelganda esa agentlik byudjetidagi $150 ming pulni rasmiy xat orqali “obnal” qilib, shu hisobdan yopishni aytgani haqida. Shunday mashina agentlikka kelib tushganmi?

— Yo‘q, Agentlikka hech qachon bunday mashina kelib tushmagan va u balansda mavjud emas. Yuqorida aytganimdek, bu o‘zaro suhbatning boshi nima bilan boshlangan va oxiri nima bilan tugagan — barchasi tergov va ekspertizaga bog‘liq masalalar. Jiddiy ayblovlar ilgari surayotgan Aziz Toshtemirov qidiruvga berilganidan keyin bunday bayonotlar bilan chiqayotganining o‘zi ham bir qancha savollarni tug‘diradi. Agar qo‘lida haqiqiy asoslar bo‘lsa, tegishli organlarga topshirsin, hammasi qonun doirasida hal etiladi.

— Postlarda xususiy bandlik agentliklariga ham to‘xtalib o‘tilgan. Avvaliga ularga xorijdan ish o‘rinlari topib berish majburiyati yuklangani, keyinchalik esa ularning litsenziyalari asossiz ravishda bekor qilib yuborilgani haqida gapirilgan. Bu vaziyatga qonuniy yondashuv qanday bo‘lgan?

— Xorjga fuqarolarni yuborish jarayoni qonun bilan tartibga solinadi. Prezidentning 367-sonli qaroriga muvofiq, Migratsiya agentligi topgan ish o‘rinlarini xususiy bandlik agentliklariga ham bo‘lib berishi va rekruting jarayonlari sekin-asta xususiy sektorga o‘tishi ko‘zda tutilgan. Shu sababli, ularga kvotalar ajratilishi mutlaqo qonuniy bo‘lgan. Hatto Koreyaning Ye-9 (oddiy ishchi) vizasi bilan ham xususiy agentliklar shug‘ullanishi bo‘yicha tashabbus bildirgandik, ammo Koreya qonunchiligi bunga yo‘l qo‘ymadi. Qolgan Ye-7 va Ye-8 vizalari bilan ular bemalol shug‘ullanishlari mumkin.

Litsenziyalar bekor qilinishi masalasiga kelsak, yaqinda “Work-Mall” va yana bir agentlikning litsenziyasi bekor qilingani rost. Ammo Migratsiya agentligi o‘zidan-o‘zi biror tashkilotning litsenziyasini bekor qila olmaydi. Buning uchun yo tashkilotning o‘z arizasi, yoki normativlarni buzganlik holati bo‘yicha chiqarilgan sud qarori bo‘lishi shart. Bizda hammasi faqat sud qarori asosida amalga oshirilgan.

— Xalqni va OAVni qiziqtirayotgan eng katta masala — bu mavhumlik. Bunchalik og‘ir ayblovlar fonida Behzod Musayevning shaxsan o‘zi chiqib, jurnalistlar qarshisida ushbu audiolar va iddaolarga ochiq izoh berishi eng to‘g‘ri yechim emasmi? Qachon uni jurnalistlar qarshisida ko‘ramiz?

— Albatta, Behzod Musayev ommaviy axborot vositalari uchun ochiq inson. Biz yaqin kunlarda OAV vakillari uchun maxsus matbuot anjumani tashkil etishga harakat qilamiz. To‘g‘ri, ayni vaqtda vaziyat biroz murakkab, shu bosh sababli bu masalaga bir tomonlama emas, balki huquqiy va rasmiy ekspertiza xulosalariga tayangan holda nuqta qo‘yilishi tarafdorimiz. Tez orada bu tadbirni o‘zimiz rasman e’lon qilamiz.