Lukashenkoga qarshi Xalqaro jinoiy sudga ariza kiritildi

“Chegara bilmas muxbirlar” xalqaro tashkiloti Belarus fuqarosi Aleksandr Lukashenkoga qarshi Xalqaro jinoiy sudga da’vo arizasi bilan murojaat qildi. Bu haqda tashkilotning o‘zi xabar berdi.

Hujjatda aytilishicha, bunday qaror mamlakatda jurnalistlarga nisbatan davom etayotgan repressiyalar fonida Lukashenkoning yettinchi marotaba prezidentlikka nomzodi ko‘rsatilishi munosabati bilan qabul qilingan. Lukashenko insoniyatga qarshi jinoyatlarda ayblanib sudda ish ochildi.

“Chegara bilmas muxbirlar” tashkiloti bayonotida Belarusda 26 yanvarga belgilangan prezidentlik saylovlari oldidan mamlakat davlat matbuoti “odamlarni jurnalistlar va mustaqil ommaviy axborot vositalari “ekstremist” ekaniga ishontirish uchun sa’y-harakatlarni safarbar qilayotganini” ta’kidladi. Xususan, yanvar oyi o‘rtalarida Belarus davlat ONT telekanali “Ozodlik” radiosi Belarus xizmatining siyosiy ayblovlar bilan sudlangan uch nafar jurnalisti bilan suhbatni efirga uzatgani qayd etilgan.

“Ularning qo‘rqitishi va tahrir qilishdan foydalanishi ular o‘z ishlaridan afsuslanishlarini omma oldida bildirayotgandek taassurot uyg‘otadi”, deya qo‘shimcha qildi tashkilot.

“Chegara bilmas muxbirlar”, shuningdek, Belarusda saylov natijalariga qarshi ommaviy norozilik namoyishlari bostirilgach, 2020 yilda boshlangan so‘nggi prezidentlik davrida Aleksandr Lukashenko “jurnalistlarni yo‘q qilish maqsadida ularni keng ko‘lamli va tizimli ta’qib qilish tizimini yaratganini yozadi.

Shunday qilib, RSF va Belarus Jurnalistlar uyushmasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2020 yildan 2024 yilgacha Belarusda kamida 387 mustaqil jurnalist ta’qib qilingan. 2020 yilda mamlakatda jami ikki mingga yaqin shunday jurnalist bor edi. 43 jurnalist hamon qamoqda. Lukashenko 2020 yilda o‘zini “prezident” deb e’lon qilganidan keyin yana 500-600 nafar jurnalist Belarusni tark etishga majbur bo‘ldi.

2024 yilda eng ko‘p jurnalistlar hibsga olingan mamlakatlar ro‘yxatida Belarus, jumladan, Xitoy, Myanma va Isroildan keyin to‘rtinchi o‘rinni egalladi. Belarus ham aholi sonini hisobga olgan holda, qamoqqa olingan jurnalistlar soni bo‘yicha barcha mamlakatlar orasida birinchi o‘rinda turadi. 

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Belarus Markaziy saylov komissiyasi mamlakatda 30 yildan beri hukmronlik qilib kelayotgan Aleksandr Lukashenkoni prezident lavozimiga nomzod sifatida ro‘yxatga olgandi.