АҚШ Ироқдаги сиёсий ва ҳарбий базаларни топширди

АҚШ бошчилигидаги халқаро коалиция ўзи фойдаланиб келган мамлакатдаги сиёсий ва ҳарбий базалар ҳамда штабларнинг барчасини Ироқ ҳукуматига топширди. Бу ҳақда “Al Jazeera” телеканалига Ироқ Хавфсизлик ахборот хизмати раҳбари генерал-лейтенант Саад Маан маълум қилди.

Унинг сўзларига кўра, жорий йил 30 сентябрдан кейин Ироқда коалициянинг ҳеч қандай жанговар ёки ўқув бўлинмалари қолмайди. Ироқ кучлари мамлакат хавфсизлигини мустақил равишда таъминлашга тайёр. Миссия якунлангач, Ироқнинг коалицияда иштирок этувчи давлатлар билан муносабатлари икки томонлама даражага ўтади.

Америка томони қолган барча объектлар топширилганини ҳозирча тасдиқлагани йўқ. Шу билан бирга, Пентагон июль ойида Ироқдаги “Operation Inherent Resolve” (“Заволга юз тутмас қатъият” операцияси) миссияси 2026 йил 30 сентябрга қадар якунланиши кераклигини эълон қилган. Пентагон раҳбари Пит Ҳегсет ўшанда Вашингтон Бағдод билан келишилган жадвални тўлиқ бажариш ниятида эканини айтган.

Қўшинларни олиб чиқиш бир неча босқичда кечган. Яна январь ойида Ироқ комиссияси коалиция маслаҳатчилари федерал ҳукумат назорати остидаги ҳудудлардаги барча базалар ва қўмондонлик штабларини, жумладан, Айн ал-Асад авиабазасини тарк этганини хабар қилган. Шундан сўнг, коалиция кучлари Ироқ Курдистонидаги Эрбил авиабазасида қолишни давом эттирди ва у ердан Суриядаги ИШИДга қарши операцияларни қўллаб-қувватлаб турди.

АҚШ ва Ироқ 2024 йилнинг сентябрь ойида миссияни икки босқичда якунлашга келишиб олган эди. Дастлаб бевосита Ироқдаги ҳарбий миссияни 2025 йилнинг сентябригача якунлаш режалаштирилган эди, аммо Суриядаги ИШИДга қарши операцияларни қўллаб-қувватлаш учун мамлакат ҳудудидан фойдаланиш 2026 йилнинг сентябригача кўзда тутилган эди. Жорий йилнинг июль ойида Вашингтон ва Бағдод 30 сентябрь санасини Ироқдаги “Operation Inherent Resolve” миссиясининг узил-кесил якунланиш куни сифатида тасдиқлади.

Маълумот учун, операция 2014 йилнинг августида ИШИД томонидан Ироқ ва Суриянинг салмоқли ҳудудлари эгаллаб олинганидан кейин бошланган. АҚШ ва уларнинг иттифоқчилари гуруҳ позицияларига авиазарбалар берди ва Ироқ кучларини ўқитди. Ироқдаги ИШИДнинг ҳудудий “халифалиги” 2017 йилнинг охирига келиб тугатилди, аммо халқаро коалиция гуруҳнинг қолган ячейкаларига қарши операцияларни давом эттирди.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ АҚШ қўшинларни олиб чиқишдан олдин Ироқ шимолидаги ўз ҳаво ҳужумидан мудофаа (ҲҲМ) тизимларини демонтаж қилишни бошлагани ҳақида хабар берилган эди.