АҚШ авиаташувчиларни модернизация қилмоқчи — WP

АҚШ Ҳарбий-денгиз кучлари (ҲДК) Президент Дональд Трампнинг эстетик афзалликларига мос келиши учун ўзларининг янги авианосецларини кенг кўламли модернизация қилиш имкониятини кўриб чиқмоқда. Бу каби ўзгаришлар катта молиявий харажатларни талаб қилади ва таъмирлаш ишлари муддатини сезиларли даражада суриб юборади. Бу ҳақда манбаларга таяниб, “The Washington Post” газетаси ёзмоқда.

Муҳокама мавзуси авианосецларнинг қўмондонлик пункти — ҳозирда кормага (кеманинг орқа қисмига) яқинроқ жойлашган кўп қаватли миноранинг жойлашуви бўлган. ҲДК “Жерольд Форд” (Gerald R. Ford) синфидаги авианосецларни эски кемаларга кўпроқ ўхшатиш учун минорасимон устки тузилмани палубанинг ортига эмас, балки ўртасига яқинроқ кўчириш имкониятини кўриб чиқмоқда.

WP манбалари бўлган америкалик мулозимларнинг сўзларига кўра, айнан Трампнинг “эстетик афзалликлари” бу каби муҳокамаларга туртки бўлган. Президент янги авианосецлар Иккинчи жаҳон уруши даврида хизматда бўлган кемаларга кўпроқ ўхшашини афзал кўради. Кемаларни бундай модернизация қилиш масаласи Трампнинг биринчи президентлик муддатида ҳам ҲДК томонидан кўриб чиқилган эди.

Ушбу лойиҳани амалга оширишнинг эҳтимолий муддати ҳозирча ноаниқ. Флотдагилар бу каби ўзгаришлар катта вақт ва молиявий харажатларни талаб қилишидан хавотирда. Қўмондонлик марказини (у “орол” деб ҳам аталади) кўчириш миллиардлаб долларларни талаб қилиши мумкин.

Бундан ташқари, палуба тепасидаги устки тузилмалар жойлашувининг ўзгариши кеманинг сувда сузиш қобилиятига ва унинг вазнига таъсир қилади. Мулозимларнинг газетага маълум қилишича, “орол”нинг ўзи илгари хавфсизлик нуқтаи назаридан ҳамда самарадорликни ошириш учун айнан корма қисмига кўчирилган. Масалан, бундай жойлашув туфайли палубада қирувчи самолётларни тўхтатиб қўйиш учун кўпроқ жой ажратилади.

“Орол”нинг кўчирилиши авианосецлар лойиҳасидаги Оқ уйнинг ташаббуси билан амалга оширилиши мумкин бўлган иккинчи йирик ўзгариш бўлади. Шу ҳафта бошида Президент қирувчи самолётларни авианосецлардан учиришнинг мураккаб электромагнит тизимидан воз кечиш ва буғ катапульталарига қайтишни топширгани маълум бўлган.

Ҳозирда АҚШда “Форд” синфидаги учта авианосец ишлаб чиқилмоқда: улар USS John F. Kennedy, USS Enterprise ва USS Doris Miller. Ушбу синфдаги биринчи авианосец — USS Gerald R. Ford — аллақачон хизматга киритилган. Умумий ҳисобда “Форд” синфидаги 10 тагача авианосец қуриш режалаштирилган бўлиб, уларнинг ҳар бирининг тахминий қиймати 22 миллиард долларни ташкил этади.