“75 лар хати”. Ташиев прокурорларни айбловдан воз кечишга чақирди

Қирғизистоннинг Бишкек шаҳар Биринчи май туман судида ҳокимиятни зўравонлик билан эгаллаб олишга тайёргарлик кўриш бўйича жиноят ишини кўриб чиқиш давом этмоқда. Навбатдаги мажлис жорий йилнинг 24 июнь куни судья Азирет Медеров раислигида ёпиқ тартибда бўлиб ўтди. Бу ҳақда “24.kg” хабар берди.

Адвокат Икромидин Айтқуловнинг маълум қилишича, мажлис давомида МХДҚ собиқ раиси Қамчибек Ташиев давлат айбловчиларига айбловдан воз кечиш таклифи билан мурожаат қилган.

Ҳимоячининг сўзларига кўра, адвокатлар ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлаган, бироқ прокуратура вакиллари бу таклифга ҳеч қандай муносабат билдирмаган.

Эслатиб ўтамиз, Қамчибек Ташиев 2026 йил 10 февралда Вазирлар Маҳкамаси раисининг ўринбосари – МХДҚ раҳбари лавозимидан маҳрум бўлган эди. Кейинчалик унга нисбатан “75 лар хати” сифатида маълум бўлган жиноят иши қўзғатилган.

Тергов махсус хизматнинг собиқ раҳбарини ҳокимиятни зўравонлик билан эгаллаб олишга тайёргарлик кўриш ва мансаб ваколатларини суиистеъмол қилишда айбламоқда. У билан бирга судланувчилар курсисида яна етти киши ўтирибди: собиқ бош прокурор Қурманқул Зулушев, Жўқорғу Кенеш собиқ спикери Нурланбек Турғунбек ўғли, Бекболот Талғарбеков, Қурсан Асанов, Қурманбек Дийканбаев, Али Қарашев ва Эмиль Узоқбоев.

Иш судга оширилганидан кейин материаллар махфийлаштирилган, шу сабабли мажлислар ёпиқ тартибда ўтказилаётган эди. Июнь ойининг ўрталарида жараён вақтинчалик очиқ деб эълон қилинди, бироқ 22 июндан бошлаб суд яна эшитувларни матбуот ва жамоатчилик иштирокисиз ўтказиш ҳақида қарор қабул қилди.

Ташиев истеъфоси

Жорий йилнинг 10 февраль куни Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раиси – Бош вазир ўринбосари Қамчибек Ташиев Президент Садир Жапаровнинг фармони билан лавозимидан озод этилди. У ўз қарорини “жамиятда бўлинишга йўл қўймаслик” истаги билан изоҳлади. Қамчибек Ташиевнинг ўзи бу ҳақда Германияда юрак операциясидан сўнг режали текширувда бўлганида хабар топганини маълум қилди.

Ташиев ортидан унинг биринчи ўринбосари Қурбонбек Авазов, киберхавфсизлик маркази директори Даниэль Рисалиев ва Антитеррор маркази директори Элизар Сманов ишдан олинди. Абдукарим Алимбоев Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси (МХДҚ) раисининг биринчи ўринбосари лавозимидан озод этилиб, Давлат чегара хизмати раиси этиб тайинланди. Унинг ўрнини Хавфсизлик кенгаши котиби лавозимида ишлаб келаётган Рустам Мамасадиқов эгаллади. 

2020 йилдан буён Миллий хавфсизлик давлат қўмитасининг 9-хизмати бошлиғи ва раис ўринбосари лавозимида ишлаб келган Жумгалбек Шабданбеков Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раиси вазифасини вақтинча бажарувчи этиб тайинланди.

Шунингдек, шу куннинг ўзида Чегара хизмати давлат қўмитаси таркибидан чиқарилди.

Жапаров ва Ташиев тандеми

Маълумот учун, Қамчибек Ташиев 2020 йил 16 октябрь куни Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раиси этиб тайинланган эди. Фармонни 2020 йил 5–6 октябрь воқеаларидан сўнг президент вазифасини бажарувчи сифатида Садир Жапаров имзолаган.

Қамчибек Ташиев ва амалдаги Президент Садир Жапаров ўртасидаги кўп йиллик муносабатлар мамлакатдаги энг барқарор ва таъсирли сиёсий иттифоқлардан бири сифатида баҳоланиб келган. Уларнинг ҳамкорлиги ҳокимият тепасига келишидан анча олдин бошланган: 2010 йиллар бошида улар бир неча бор сиёсий жараёнларда бир томонда бўлган, 2012 йилдаги умумий жиноий эпизодни ҳам бирга бошдан кечирган, бу эса уларнинг шахсий яқинлигини янада мустаҳкамлаган.

2020 йил октябрь воқеаларидан сўнг тандем якуний шаклга келди: Садир Жапаров Президент лавозимини эгаллади, Қамчибек Ташиев эса МХҚ раҳбари этиб тайинланиб, куч блокининг асосий таянчига айланди. Айнан у энг шов-шувли ишларни назорат қилган, куч сиёсатини шакллантирган ва амалда Президент жамоасининг энг яқин ишончли шахсларидан бири бўлиб келган.

Экспертлар орасида уларнинг иттифоқи кўпинча мамлакатдаги энг мустаҳкам сиёсий дуэт деб аталарди, Қамчибек Ташиев атрофидаги ҳар қандай кадр ўзгаришлари эса ҳокимият конфигурациясидаги жиддий ўзгаришлар белгиси сифатида қабул қилинар эди.

Сўнгги пайтларда сиёсий доираларда махсус хизмат раҳбарининг бўлажак Президент сайловларида иштирок этиши мумкинлиги ҳақида миш-мишлар тарқалган эди. Қамчибек Ташиев эса бир неча бор президентлик пойгасида қатнашмоқчи эмаслигини ва Садир Жапаровни қўллаб-қувватлашини маълум қилган.