Польша Президенти Конституциявий суд биносига бостириб кирди

Польшада Конституциявий суд раиси ва унинг ўринбосари лавозимидан четлатилиши билан бошланган сиёсий инқироз Президент Карол Навроцийнинг суд биносига кириб бориши ортидан янада кескинлашди. Вазият акс этган видеони Конституциявий суд судьяси Мацей Берек ўзининг X’даги саҳифасига жойлади.

Польшада судьяларни тайинлаш билан боғлиқ узоқ вақтдан бери давом этаётган сиёсий кескинликлар Конституциявий суднинг лавозимидан четлатиш тўғрисидаги қароридан сўнг янги даражага кўтарилди. Кеча, 30 октябрь куни суд раиси Богдан Швенчковский ва раис ўринбосари Бартломей Соханский вақтинча лавозимидан четлатилганидан сўнг, Президент Карол Навроций Африкага амалга ошираётган ташрифини тўхтатиб, бугун, 31 октябрга ўтар кечаси мамлакатга қайтган.

Президент саройидаги музокаралардан сўнг Навроций Конституциявий суд биносига борган. Сўнгра бино ичига киришга ҳаракат қилган вақтида уни суд раиси вазифасини вақтинча бажарувчи Анна Корвин-Пиотровская тўхтатишга уринган.

Қисқа тўқнашувдан кейин Президент бинога кирган. Ўша вақтда у билан бирга Олий суднинг биринчи раиси Збигнев Капинский ҳамда лавозимидан четлатилгани эълон қилинган Конституциявий суд раиси ўринбосари Бартломей Соханский ҳам бўлган.

“Бу – телефондан кўрсатма оладиган судья. Сизларда ҳеч қандай ҳуқуқий асос йўқ. Сизларда ҳеч кимни лавозимидан четлатиш ёки тайинлаш ваколати мавжуд эмас. Сизлар Конституциявий суд судьялари эмассизлар”, деган Президент.

Польшада нималар бўляпти?

Кеча, 30 октябрь куни маҳаллий вақт билан соат 18:00 атрофида суднинг расмий сайтида Конституциявий суд раиси Богдан Швенчковский ва раис ўринбосари Бартломей Соханский суд фаолиятига тўсқинлик қилгани сабабли вақтинча лавозимидан четлатилгани эълон қилинди. Қарордан сўнг Анна Корвин-Пиотровская суд бошқарувини вақтинча ўз зиммасига олганини маълум қилди.

Бироқ Свенчковский ва Соханский ўзларини лавозимидан четлатиш ҳақидаги қарорнинг ҳуқуқий кучини тан олмади. Президент Навроций ҳам ушбу қарорга қарши чиқди. Оқибатда Конституциявий судни ким бошқариши борасида томонлар ўртасида очиқ ваколатлар можароси юзага келди.

Лавозимдан четлатиш ҳақидаги қарордан кейин пойтахт Варшавадаги Конституциявий суд биноси олдида норозилик намойишлари бошланди. Суд биноси олдига кўплаб одамлар, жумладан, мухолифатдаги “Қонун ва адолат” (PiS) партияси етакчиси Ярослав Качиньский, собиқ бош вазир Матеуш Моравецкий ва Конституциявий суднинг собиқ раиси Юлия Пшилебска йиғилган.

Полиция суд биноси атрофида кенг кўламли хавфсизлик чораларини кўрган. Айрим намойишчилар тўсиқлардан ошиб ўтиб, полициячиларга турли буюмларни улоқтиргач, вазият янада кескинлашган. Полиция воқеаларга аралашиб, уч кишини қўлга олган.

АҚШнинг Варшавадаги элчиси Том Роуз юз бераётган воқеалардан хавотир билдирди ва томонларни вазминликка чақирди. Роуз сиёсий келишмовчилик зўравонликка айланмаслиги кераклигини таъкидлаб, АҚШ Польшанинг барқарорлиги, хавфсизлиги ва демократик келажагига катта аҳамият беришини билдирди.

Конституциявий суд атрофидаги воқеалар дипломатик ваколатхоналарга ҳам таъсир кўрсатган. Польшанинг Бухарестдаги элчиси Павел Солох мамлакатда юз бераётган воқеаларни сабаб қилиб кўрсатган ҳолда истеъфога чиққан. Пекиндаги элчи Якуб Кумох ҳам содир бўлган воқеалардан кейин ўз вазифасини давом эттириш имконсиз деган хулосага келганини билдириб, истеъфо аризаси ва лавозимидан озод этиш ҳақидаги илтимосини топширганини эълон қилган.

Конституциявий трибунал вице-раиси Бартоломей Соханьский Польшада давлат тўнтаришига уриниш бўлгани эълон қилди. Европарламентнинг Польшадан сайланган депутати Ева Зайончковская-Герник Дональд Тускни мамлакат Бош вазири лавозимидан истеъфога чиқишга чақирди.

Жасмина Муртазоева