“Ороллар бизники”. Такаичи Курилга борган Путинни кескин танқид қилди

Аввалроқ, Россия Президенти Владимир Путин илк бор Куриль оролларига ташриф буюргани ҳақида хабар берилган эди. Бу Японияда кескин муносабатга сабаб бўлди. 

Кремль сайтида хабар қилинишича, Сахалин вилоятига ташрифи чоғида Владимир Путин Итуруп оролида бўлиб, “Ясный” балиқни қайта ишлаш мажмуасига ташриф буюрган. У ерда у корхона фаолияти билан танишган ва завод ходимлари билан мулоқот қилган.

РБК маълумотларига кўра, бу Путиннинг Курилга илк сафари ҳисобланади ва у дарҳол Япониянинг норозилигига сабаб бўлди.

“Nikkei” нашрининг хабар беришича, мамлакат Бош вазири Санаэ Такаичи Токио “Шимолий ҳудудлар” деб атайдиган Жанубий Куриль ороллари (Кунашир, Шикотан, Итуруп ва Хабомаи) “Япониянинг азалий ҳудуди” эканини таъкидлаган. Такаичининг аниқлик киритишича, япон томонининг позициясига кўра, ороллар “ҳам тарихий нуқтаи назардан, ҳам халқаро ҳуқуқга мувофиқ Япониянинг азалий ҳудуди” ҳисобланади.

У, шунингдек, Япония Путиннинг ташрифига “қатъий норозилик” билдиришини ва буни Токионинг ҳудудий низо бўйича позициясига зид деб билишини айтган. Унинг сўзларига кўра, Россия Президентининг сафари “япон халқининг туйғуларини ҳақоратлайди” ва “мутлақо қабул қилиниши мумкин эмас”.

Бош вазир Япония Россия томонидан Шимолий ҳудудларга ташриф буюришдан тийилишни бир неча бор сўраганини таъкидлаган. Унинг айтишича, Путиннинг сафаридан сўнг ўрта ва узоқ муддатли истиқболда икки мамлакат ўртасидаги муносабатларни қайта тиклаш янада қийинлашади.

Такаичининг гапларига Россия Хавфсизлик кенгаши раиси ўринбосари Дмитрий Медведев муносабат билдирган.

“Улар (Куриль ороллари) Россия ҳудуди бўлган, шундай ва шундай бўлиб қолади. Буни тушунмаган ҳар қандай одам ўз янглишувининг даҳшатли оқибатларига дуч келади”, деб ёзди у X ижтимоий тармоғидаги саҳифасида.

Маълумот учун, Куриль ороллари – Тинч океани ва Охота денгизи оралиғида, Камчатка ярим оролидан Япониянинг Хоккайдо оролигача чўзилган вулқонли ороллар занжиридир. Бу ҳудуд стратегик жойлашуви, бой табиий ресурслари ва Россия ҳамда Япония ўртасидаги узоқ йиллик ҳудудий низолар билан машҳур. 

Иккинчи жаҳон уруши якунида (1945 йил) Совет Иттифоқи бутун Куриль архипелагини ўз назоратига олган. Бироқ Япония архипелагнинг жанубий қисмидаги тўртта оролни (Итуруп, Кунашир, Шикотан ва Хабомаи) ўз ҳудуди деб ҳисоблайди ва уларни “Шимолий ҳудудлар” деб атайди. Токио ушбу жанубий ороллар 1855 йилги Симода шартномасига кўра Японияга тегишли бўлганини ва улар ноқонуний босиб олинганини даъво қилади. Москва эса ушбу ороллар устидан суверенитет Иккинчи жаҳон уруши натижаларига кўра қонуний равишда СССРга ўтганини ва бу баҳссиз эканини таъкидлайди. Мана шу ҳудудий баҳс сабабли Россия ва Япония ўртасида Иккинчи жаҳон урушини расман якунловчи Тинчлик шартномаси ҳанузгача имзоланмаган. Ҳозирда ороллар тўлиқ Россия Федерациясининг Сахалин вилояти таркибига киради.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Владимир Путиннинг Курилнинг Итуруп оролига ташрифи ҳақидаги янгилик бир неча дақиқа ичида X ижтимоий тармоғининг Япония сегментида катта шов-шувга сабаб бўлгани ҳақида хабар берилган эди. Хусусан, дастлабки ярим соат ичида ижтимоий тармоқ фойдаланувчилари ушбу мавзу бўйича 2 мингдан ортиқ хабар ва изоҳлар қолдириб, уни муҳокама марказига олиб чиққан.