33 мамлакат аҳолисига уруш ҳолатига тайёр туриш тавсия этилди

Дунёнинг 33 та мамлакати аҳолисига уруш, кенг кўламли киберҳужумлар ва бошқа фавқулодда вазиятлар юз бериши эҳтимоли туфайли озиқ-овқат ҳамда сув захирасини тайёрлаб қўйиш тавсия этилмоқда. Ушбу рўйхатдан АҚШ, Буюк Британия, Германия, Франция, Япония ва бошқа давлатлар жой олган. Бу ҳақда “Newsweek” хабар берди.

Қайд этилишича, аксарият мамлакатларда тавсия этиладиган захира камида 72 соатга (3 кунга) мўлжалланган. Баъзи давлатлар эса одатдаги ҳаётни таъминлаш тизимлари ишидаги анча узоқ давом этадиган узилишлар кузатилиши мумкинлигига тайёргарлик кўришни таклиф қилмоқда. Масалан, Германияда бу муддат 10 кунгача бўлган даврни ташкил этади.

Тегишли йўриқномаларнинг бир қисми бир неча йилдан бери мавжуд, бошқалари эса хавфсизлик ва аҳолининг инқирозларга тайёрлиги муҳокамалари фонида қўшимча эътибор касб этган.

Халқаро журналистлар томонидан тузилган рўйхатга Европанинг 17 та мамлакати, шунингдек, Шимолий ва Жанубий Америка, Осиё, Африка ҳамда Океания давлатлари кирган. Улар орасида Канада, Мексика, Швеция, Норвегия, Ҳиндистон, Австралия ва Янги Зеландия бор.

Франция, Буюк Британия, Канада, Япония, Мексика ва Нидерландия уйда камида уч суткага етадиган зарур захираларни сақлашни тавсия этмоқда. Бундай захира хизматлар кўрсатилиши вақтинча издан чиққанда оиланинг асосий эҳтиёжларини мустақил равишда таъминлаш имконини бериши керак.

Швеция ва Норвегияда аҳолига тахминан бир ҳафтага мўлжалланган захирага таяниш тавсия этилади. Германия эса узоқроқ муддатни – 10 кунгача бўлган даврни мўлжал қилиб кўрсатмоқда, гарчи фуқаролик муҳофазаси бўйича маҳаллий органлар ҳатто уч кунлик захира ҳам тайёргарлик даражасини сезиларли даражада оширишини таъкидласа-да.

АҚШдаги тавсиялар бир неча кунга мўлжалланган озиқ-овқат, сув ва энг зарур буюмлар бўлишини назарда тутади. Ҳиндистонда ҳам фавқулодда ҳолатлар учун тўплам тайёрлаш маслаҳат берилмоқда. Шу билан бирга, муддатлар ва тўпламлар таркиби конкрет йўриқномаларга қараб фарқ қилиши мумкин.

Нега ҳукуматлар эҳтимолий инқирозлардан огоҳлантирмоқда?

Фавқулодда вазиятларга тайёргарлик кўриш бир вақтнинг ўзида бир нечта таҳдид турлари билан боғлиқ. Улар орасида қуролли можаролар, табиий офатлар, электр энергиясининг узоқ муддатли ўчиши, сув таъминотидаги узилишлар ва критик муҳим инфратузилмага қилинган киберҳужумлар бор.

Кенг кўламли ҳодисалар юз берганда дўконлар вақтинча ўз фаолиятини тўхтатиши, товарларни етказиб бериш эса узилишларга дуч келиши мумкин. Электр энергиясининг йўқлиги, шунингдек, ахборот олишни ва электрон тўлов усулларидан фойдаланишни қийинлаштириши мумкин.

Европа Комиссияси аҳолининг камида 72 соат давомида мустақил тайёрлигини таъминлашни инқирозларга бардошлилик бўйича ўз стратегиясига киритган. Фавқулодда вазиятнинг дастлабки уч суткасида аҳоли уйда мавжуд бўлган воситалар билан кун кечира олиши тахмин қилинмоқда.

Буюк Британия ҳам аҳолини уйда захиралар тўплаш зарурлиги ҳақида хабардор қилишни кучайтирган. Шу билан бирга, турли мамлакатларнинг тавсиялари уларнинг ҳукуматлари яқин кунларда уруш бошланиши муқаррар экани ҳақидаги маълумотларга эга эканини англатмайди.

Фавқулодда захира тўпламига нималар кириши керак?

Асосий тўпламга ичимлик суви, узоқ муддат сақланадиган озиқ-овқат маҳсулотлари, зарур дори-дармонлар, чироқ (фонар), захира батареялар ва радиоприёмник киради. Бундай буюмлар вақтинчалик коммунал ва ахборот хизматлари бўлмаган шароитда асосий эҳтиёжларни таъминлашга имкон беради.

Батареяда ишлайдиган радиоприёмник алоҳида аҳамиятга эга. Электр энергияси ўчганда ёки мобил алоқа беқарор бўлганда, у расмий хабарлар ва огоҳлантиришларни олишнинг асосий усулларидан бири бўлиб қолиши мумкин.

Захирани шакллантиришда оила аъзоларининг сони, овқатланиш хусусиятлари ва зарур дори-дармонларни ҳисобга олиш тавсия этилади. Ёш болалари ва доимий равишда препаратлар қабул қилувчи аъзолари бўлган оилаларга тегишли қўшимча буюмлар тўплами талаб қилинади.

Германия Федерал фуқаролик муҳофазаси идораси захираларни босқичма-босқич яратишни тавсия этади. Бу бир вақтнинг ўзида кўп миқдорда товарларни сотиб олиш заруратисиз эҳтимолий узилишларга тайёргарлик кўриш имконини беради.

Тавсияларнинг кенг тарқалиши давлатларнинг фуқаролик муҳофазасига ортган эътиборини акс эттиради. Бироқ уларнинг мазмуни ҳарбий сценарийлардан анча кенгроқ: шунга ўхшаш тўпламлар сув тошқинлари, бўронлар, қаттиқ совуқ ва узоқ муддатли авариялар вақтида ҳам керак бўлиши мумкин.