Россия Украина журналистларини бомбалади

АҚШнинг кучи 3 кунга етди: Россия Украинани яна бомбалаяпти

АҚШ Россия ва Украина ўртасида тинчлик музокараларини қайта йўлга қўйишга уринаётган бир пайтда, қишнинг ғамини ейиш билан овора бўлган Зеленский бошчилигидаги Киев яна ракета ва дронларнинг зарбаси остида қолди. АҚШнинг ҳурматига 3 кунлик тийилишдан сўнг, Россия зарбалари Украинадаги турар жойлар, омборлар, муҳим инфратузилма ва ҳатто журналистлар жонли эфирда бўлган телеканал биносигача етиб борди.

Танаффус тугади

5 сентябрь куни Путин Москвада АҚШ вакилларининг таъбири билан айтганда, истеъфога чиққанидан кейин ҳам эслаб юриладиган учрашув ўтказганидан кейин Украинага 3 кунга – 5 сентябрдан 8 сентябргача зарба берилмаслигини буюрганди. Мазкур хабар Украина етакчиси Владимир Зеленскийнинг қулоғига етиб борганидан сўнг, Зеленский ҳам Украина 5 сентябрдан бошлаб Москвага зарба беришдан тийилишга тайёрлигини айтди.

Айтилганидек, 8 сентябргача Москва Киевни, Киев эса Москвани безовта қилмади. Муддат тугаши биланоқ, 8 сентябрь куни Россия – Киев ва Украинанинг бошқа ҳудудларига йирик ракета ва дрон ҳужумини амалга оширди. Фақат Киевнинг ўзида ҳужум оқибатида 5 киши ҳалок бўлди, 23 киши эса жароҳатланди. Киев мэри Виталий Кличконинг маълум қилишича, жароҳатланганларнинг 14 нафари шифохонага ётқизилган. Уларнинг 3 нафари оғир аҳволда.

Голосеевский ва Подильский туманларидаги бир нечта ҳудудда нотурар биноларда ҳам кучли ёнғинлар юз берган. Днепровский туманида ҳам Россия зарбаларидан сўнг қуруқ ўтлар ёниб, туман осмонини тутун қоплаган. Голосеевский туманида ҳужум оқибатида дрон қолдиқлари бир нечта ҳудудга тушган. Омборхоналар ва хусусий мактаб ҳудудида ёнғин чиққан. Шунингдек, дрон қолдиқлари турар жой биносига тушиб, айрим одамлар хонадонларда қолиб кетган. Қурилиши тугалланмаган 26 қаватли бино ҳам зарар кўрган. Дарницкий туманига тушган дрон қолдиқлари омборхоналарга зарар етказиб, ёнғин чиқишига сабаб бўлган. Хусусий уй яқинидаги гараж автомобили билан бирга ёниб кетган. Подильский туманида нотурар бинолар жойлашган ҳудудларнинг бир нечта қисмига ҳам дрон қолдиқлари тушган. Омборхоналарда ёнғин чиққан. Соломян туманида эса дрон қолдиқлари 1 та нотурар ва 2 та турар жой биносида ёнғин юзага келишига сабаб бўлган. Шевченковский туманига тушган дрон қолдиқлари оқибатида омборхонада ёнғин чиққани маълум қилинган. Подильский туманида эса бино зарар кўрган, бироқ ёнғин қайд этилмаган.

Фавқулодда хизматлар зарар кўрган ҳудудларга йўналтирилган. Ҳодиса жойларида фавқулодда хизматлар ва коммунал ходимлар ишламоқда. Кличко 9 сентябрь куни Россия ҳужумлари оқибатида яна 5 киши яралангани, 3 киши шифохонага етказилганини маълум қилди. Шунингдек, у қурбонлар сони ва етказилган зарар ҳақидаги маълумотлар тинмасдан янгиланaётганини билдирди.

“Ягона янгиликлар”га “шаҳед” тушди

Турар-жой ва ижтимоий объектларига қилинган ҳужумлар етмаганидек, Россия дрони Украинанинг “Биз – Украина” телеканали биносига ҳам урилди. Ҳужум вақтида журналистлар “Ягона янгиликлар” телемарафонида жонли эфирда бўлган ва каналнинг 5 нафар ходими жароҳатланган. Украина Президенти Владимир Зеленскийнинг сўзларига кўра, телеканал биноси қисман вайрон бўлган. Ҳужумдан сўнг бинода ёнғин чиққан ва Украина Фавқулодда вазиятлар давлат хизмати ходимлари томонидан ўчирилган. Ҳозир воқеа жойида тезкор хизматлар иш олиб бормоқда.

“Бугун Россия ОАВ ва журналистларга ҳужум қилди. Дрон “Ягона янгиликлар” телемарафонининг “Биз – Украина” телеканали биносига ҳужум қилди. Бу кундузи, журналистлар эфирда бўлган пайтда содир бўлди”, деган Зеленский.

Унинг аниқлик киритишича, ҳозирча 5 нафар жабрланувчи ҳақида маълумот бор, бироқ уларнинг сони яна ошиши мумкин.

Нега айнан бу телеканал, дейдиган бўлсангиз, каналда эфирга кетадиган “Ягона янгиликлар” телемарафони махсус Россия ҳужумларини ёритиш учун очилган. У 2022 йилнинг 24 февралида, Россиянинг кенг кўламли босқини бошланган вақтда ишга туширилган. Унинг асосий вазифаси – уруш шароитида аҳолига мамлакатдаги вазият ҳақида узлуксиз ахборот бериш.

Унда асосан Россиянинг ракета ва дрон ҳужумлари ҳақида тезкор хабарлар, фронтдаги вазият ва ҳарбий ҳаракатлар, Украина Қуролли кучлари фаолияти, президент, ҳукумат ва ҳарбий раҳбарият баёнотлари, Россия ҳужумларидан кейинги вайронагарчилик ва қутқарув ишлари, халқаро ёрдам ва Ғарб давлатлари билан музокаралар, Украина сиёсий ҳаётидаги муҳим воқеалар, экспертлар, ҳарбийлар, сиёсатчилар ва журналистлар билан жонли суҳбатлар ёритилади.

Уруш пайтида ахборотнинг ўзи ҳам стратегик ресурсга айланади. Ўзи азал-азалдан одамзодни ахборот билан бошқариш энг қулай ечим бўлиб келган. Англаганингиздек, Россия ўзи билан боғлиқ можаролар ва қилмишлари ёритиладиган телеканални йўқ қилса, украинларни воқеликлардан узиб қўяди. Демак, Россиянинг мазкур ҳужуми ҳам айнан шу мақсадда амалга оширилди, дейиш мумкин.

Қиш яқин – Украинага захира керак

Кўриб турганингиздек, Россия раҳбари Владимир Путиннинг ҳали бери урушни тугатиш нияти йўқ. Тугатса ҳам ўз шартлари асосида тугатмоқчи. Бундан келиб чиқиб айтиш мумкинки, Украина ҳали яна анча Россияга қарши туриб бериши керак. Олдинда эса бутун бошли қиш турибди.

Украина Шимолий яримшарда жойлашгани учун қиш мамлакатга анча совуқ келади. Шундоқ ҳам украинларни аямайдиган аёз уруш шароитида аҳволни янада оғирлаштириши турган гап. Буларни яхши тушунган Зеленский эса кузнинг илк ойлариданоқ таги кўриниб қолган қишки захираларини тўлдириш ҳақида қайғуришни бошлаган.

Сабаби, ўтган қиш Украинада Россия билан можаро бошланганидан бери энг оғир қишлардан бири бўлганди. Айниқса, Киевда электр, иссиқлик ва сув билан боғлиқ узилишлар ўта кўп юз берган. Пойтахтда айрим кунлари ҳарорат -18 даражадан -25 даражагача тушган. Энергетика инфратузилмасида ҳам узоқ вақт электр узилишлари кузатилган. 2026 йилнинг январида Киевдаги 1 миллиондан ортиқ хонадон электрсиз қолган. Бундан ташқари, январь охиридаги йирик узилишлардан бирида Киевда электр билан бирга сув таъминоти ҳам издан чиққан, метро фаолияти ҳам 18–20 соатгача тўхтаб қолганди.

Қора кунларни яшаб ўтган Киев шунинг учун ҳам бу йил қишга тайёргарликка жиддий киришган. Ҳозирда пойтахтда қишда электр энергияси узоқ вақтга ўчиб қолиши ва бошқа фавқулодда вазиятларга тайёргарлик кўриш мақсадида 25 минг киши учун озиқ-овқат ҳамда ичимлик суви захиралари шакллантирилмоқда.

Шаҳар ҳокимлиги озиқ-овқат маҳсулотлари биринчи навбатда кам таъминланган фуқароларга берилишини билдирган. Тайёрланаётган захиралар электр таъминотида узоқ муддатли узилишлар юз берганда “Бардошлилик пунктлари”да, фавқулодда вазиятларда жабрланган аҳолига ёрдам кўрсатишда ҳамда авария-қутқарув ишларига жалб этилган ходимларни таъминлашда ишлатилади.

Шу билан бирга, Киев расмийлари қўшимча равишда яна 20 мингта озиқ-овқат тўпламини харид қилишни режалаштирмоқда. Шунингдек, Киев маъмурияти қиш мавсумида аҳолининг энг заиф қатламлари учун вақтинчалик жойлаштириш пунктлари тайёрланганини ҳам маълум қилган. Уларга қишки жойлаштириш бўйича 1 300 дан ортиқ ёлғиз кексалар, ногирон фарзандлари бор, қарийб 400 та оила ва 500 нафар ногиронлиги бўлган шахсдан ариза келиб тушган.

Киев шаҳар давлат маъмурияти раҳбари ўринбосари Олег Куявскийнинг айтишича, ёрдам биринчи навбатда кам таъминланган киевликлар ва оғир ҳаётий вазиятга тушиб қолган фуқароларга етказилади.

Бундан ташқари, Украина энергетика вазири Денис Шмигаль ҳам август ойида Россия ҳарбийлари келаётган қишда нафақат энергетика тизимларига, балки сув таъминоти тизимларига ҳам зарба бериши мумкинлигини айтганди: “Аввалги қишда улар электр тармоқлари ва иситиш тизимларига зарба берган, бироқ электр ўчган пайтда газ ва сув бўлса, яшаб қолиш мумкин эди. Сув ва канализациясиз 3 кундан ортиқ чидаш ниҳоятда қийин”, деган Шмигаль.

Шу билан бирга, Украина Президенти ҳузуридаги мудофаа технологиялари йўналиши бўйича маслаҳатчиси Сергей Бескрестнов қишда мамлакатда озиқ-овқат ёки ёнилғи оммавий танқислиги кутилмаётганини билдирган. Унинг сўзларига кўра, асосий хавф энергетика объектларига берилиши мумкин бўлган зарбалар билан боғлиқ. Бескрестнов аҳолини генератор ва пауэрбанкларни нархлар ошишидан олдин харид қилишга чақирган.

Айни пайтда Украинада қанд лавлаги экилган майдонлар мамлакат мустақилликка эришганидан бери энг паст кўрсаткичга тушган. Жорий йилда ушбу экин 162 минг гектар майдонга экилган. Бунга уруш эмас, жаҳон бозорида шакарнинг арзонлашгани сабаб бўлган. Шу боис яқин маркетинг йилида шакар танқислиги кутилмаяпти.

Манфаатпараст АҚШ

Россия ҳужумларни давом эттирар экан, Киевнинг чидамлилиги нафақат қурол-яроғ ва ҳаво мудофаасига, балки энергетика тизимини сақлаб қолиш, аҳолини зарур ресурслар билан таъминлаш ва халқаро ёрдамни ўз вақтида жалб қилиш қобилиятига ҳам боғлиқ бўлади.

Хуллас, уруш қанча узоқ чўзилса, унинг фронт ортидаги даҳшатли ҳаёти яна одатдаги хавфли манзарага қайтиб, тинч аҳолининг шўрига шўрва тўкилиши турган гап. Парламент сайловлари олдидан ташқи алоқалардаги имижини яхшилашга тиришаётган АҚШ воситачилигидаги уч кунлик тийилишдан кейин Россиянинг Киевга берган янги зарбалари тинчлик музокараларини ҳали реал натижага айланмаганини кўрсатди.