Qirg‘iziston YeI sanksiyalaridan xavotirda

Qirg‘iziston Yevropa Ittifoqining sanksiyalar siyosatidan jiddiy xavotirda. Bir tomonlama cheklov choralari Markaziy Osiyo mamlakatlarining barqaror ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga va mintaqa davlatlarining yevropalik sheriklar bilan savdo, moliyaviy va investitsiyaviy hamkorligini yanada mustahkamlashga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Bu haqda kecha, 11 fevral kuni Berlinda bo‘lib o‘tgan “Markaziy Osiyo – Germaniya” formatidagi Tashqi ishlar vazirlari uchrashuvida Qirg‘iziston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri Jeenbek Kulubayev so‘z ochgan. 

Qirg‘iziston Tashqi ishlar vazirligi saytida yozilishicha, Qirg‘iziston Respublikasi o‘zining xalqaro majburiyatlariga qat’iy rioya qilmoqda, Yevropa Ittifoqidagi sheriklar bilan sanksiyaviy cheklovlarni chetlab o‘tish bilan bog‘liq xavf-xatarlarning oldini olish bo‘yicha birgalikda ochiq va konstruktiv muloqot olib bormoqda.

“Shu nuqtai nazardan, u Qirg‘iziston Respublikasi Yevropa Ittifoqi va uning a’zolari bilan teng, o‘zaro hurmat va ishonchga asoslangan hamkorlikka tayyorligini bildirdi, bu esa bir tomonlama sanksiyalar bosimidan farqli o‘laroq, ko‘proq o‘zaro manfaatli maqsadlarga erishish imkonini beradi”, deyiladi TIV axborotida. 

Tadbirda Qozog‘iston, Tojikiston, Turkmaniston, O‘zbekiston, shuningdek, Germaniya Federativ Respublikasi tashqi siyosat idoralari rahbarlari ishtirok etgan. Uchrashuv ishtirokchilari savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy va madaniy-gumanitar sohalarda "Markaziy Osiyo – Germaniya" formatidagi muloqotni yanada mustahkamlash masalalarini ko‘rib chiqqan.

Sanksiya bosimi xronologiyasi

Rossiyaga qarshi cheklovlarni chetlab o‘tishda gumon qilinayotgani sababli boshqa davlatlar, jumladan, Qirg‘iziston kompaniyalari ham Yevropa Ittifoqi va AQSH sanksiyalari ostida qola boshladi.

2025 yil noyabr oyida “Kapital bank Markaziy Osiyo” va A7 transchegaraviy hisob-kitoblar platformasi Kanada sanksiyalari ostida qoldi.

2025 yil oktyabr oyida Yevropa Ittifoqi Qirg‘izistonning ikkita banki – “Toluboy” va “Yevroosiyo jamg‘arma banki”ni sanksiyalar ro‘yxatiga kiritdi.

2025 yil avgust oyida Qirg‘izistonning “Kapital Bank Markaziy Osiyo” va kriptovalyuta birjalari Grinex (ilgari buni AQSH amalga oshirgan) va Meer Britaniya cheklovlari ostida qoldi.

2025 yil fevral oyida ilgari AQSH ro‘yxatiga kiritilgan “Keremet Bank” Buyuk Britaniya cheklovlari ostida qoldi.

Qirg‘izistonning bir nechta xususiy kompaniyalariga qarshi dastlabki sanksiyalar 2024 yil iyun oyida AQSH va Buyuk Britaniya tomonidan joriy etilgan edi.

Qirg‘iziston banklarga qarshi sanksiyalarning asossizligini bir necha bor ta’kidlagan. Prezident Sadir Japarov 2025 yilda BMT minbaridan turib G‘arbni respublikaga qarshi sanksiyalar uchun tanqid qilgan edi. U asossiz sanksiyalarni mamlakatning ichki ishlariga aralashish va endigina shakllanayotgan iqtisodiyotning rivojlanishiga to‘sqinlik qiluvchi bosim deb atadi.