Ур-тепга қарамай, ўзбекистонликлар Россияга иш қидириб боришда биринчи

Охирги йилларда мамлакатга инвестицион оқимнинг ортиши, янги иш ўринларининг очилиши ва Европа мамлакатларига ишга юбориш бўйича алоқаларнинг ўрнатилишига қарамай, ҳамон ўзбекистонликлар Россияга иш излаб борувчи Марказий Осиё мамлакатлари фуқаролари рўйхатида биринчи ўринда турибди. Россия Федарал хавфсизлик хизмати Чегара хизматининг статистик маълумотларига кўра, жорий йилнинг биринчи ярим йиллигида 1,82 миллион ўзбекистонлик совуқ рус ўлкасига иш излаб борган. 

Охирги бир йил ичида миграция қонунчилигини кучайтириш, мигрантлар фаолиятига қўйилаётган чекловлар, улар оиласига нисбатан четлаштириш тизими Россия Федерациясига кирадиган одамлар сонига ҳали таъсир кўрсатмаган. Чунки қўшни давлатлар фуқаролари ҳали ҳам ишга муҳтож.

2025 йилнинг биринчи ярмида 767 мингга яқин Хитой фуқароси Россияга кирди. Россияга Ўзбекистон, Қозоғистон, Тожикистон ва Қирғизистон фуқаролари ҳам фаол ташриф буюрувчилар рўйхатидан ўрин олган. Бу беш давлатдан жами 5,48 миллион киши келган – ўтган йилнинг биринчи ярмидагидан атиги 2 фоизга кам.  

Россияга келувчилар сони бўйича етакчи 5 давлат 2024 йилнинг биринчи ярмига нисбатан ўзгармаган – булар Ўзбекистон, Қозоғистон, Тожикистон, Хитой ва Қирғизистондир. Умуман олганда, ушбу мамлакатларнинг 5,48 миллион фуқароси Россияга кирди ва 2024 йилнинг биринчи ярмида улар 5,59 миллион кишини ташкил этган (фақат 2 фоизга камайган). 

Статистик маълумотлар Хитойдан ташриф буюрувчилар сонининг кескин ўсишини кўрсатмоқда: бу йил аллақачон 767,6 минг – 2024 йилнинг биринчи ярмидагидан 67 минг кишига кўп. 

Шу билан бирга, 2023 йилнинг худди шу даврида Хитойдан атиги 263,8 минг киши Россияга кирган ўшанда бу мамлакат рўйхатда еттинчи ўринда эди. Бироқ, пандемиядан олдинги охирги йил, яъни 2019 йил рекорди ҳамон сақланиб турибди, ўшанда биринчи олти ойда 959 минг хитойлик Россия Федерациясига кирган.

Қозоғистон ҳам бироз ўсишни кўрсатди: 2024 йилнинг биринчи ярмида бу мамлакатнинг 1,51 миллион фуқароси Россияга келган бўлса, жорий йилда уларнинг сони 1,54 миллионга етди. Қолган 5 та давлатда Россияга кирувчи фуқаролар сони камайган. Энг сезиларли камайиш Тожикистонга оид. 

Шуни таъкидлаш керакки, Қозоғистон фуқаролари кўпинча ташриф мақсади сифатида маълумотномада “шахсий ташриф” устунини танлаган – 1 миллион киши. Иш излаб келганини яширмаганлар бор-йўғи 120 мингга яқин. Хитой фуқаролари учун энг машҳур жавоб “туризм” (317 минг), иккинчи ўринда “иш сафари”, учинчи ўринда “иш” ва деярли бир хил рақамда “ўқиш” кўрсатилган. Рўйхатдаги бошқа мамлакат фуқаролари кўп ҳолларда ташриф мақсади сифатида “иш”ни кўрсатган, хусусан ўзбекистонликлар ҳам. 

Россияга энг кўп хорижлик Ўзбекистондан келган – йилнинг биринчи ярмида 1,82 млн. 2024 йилнинг мос даврида эса бу рақам 1,85 миллионни, 2023 йилда, 1,7 миллионни ташкил этган. Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги эса жорий йил ўртасида эълон қилган баёнотда Россияда бўлиб турган меҳнат мигрантлари 1 миллиондан кам эканига ишонтиришга уринган.