Трампнинг Зеленскийдан ҳафсаласи пир бўлди

АҚШ Президенти Дональд Трамп тинчлик режасининг сўнгги версияси билан ҳали танишиб чиқмагани  учун Украина Президенти Владимир Зеленскийдан “ҳафсаласи пир бўлгани”ни айтди. Шунга қарамай, Трамп Россиянинг ушбу режага розилик билдиришига ишонмоқда. Бу ҳақда у кеча, 7 декабрь куни Вашингтондаги Кеннеди марказида тақдирлаш маросими чоғида айтди.

Маълум қилинишича, Зеленский тинчлик режасининг сўнгги вариантини ҳали ўқиб чиқмаган. Трамп эса бундан норозилигини яширмади.

“Ўтган ҳафтадаги музокараларимиздан сўнг биз Владимир Путин билан гаплашдик, шунингдек, Украина етакчилари, жумладан, Президент Зеленский билан ҳам суҳбатлашдик. Ва шуни айтишим керакки, Президент Зеленский таклифнинг сўнгги версиясини ўқимаганидан бироз хафа бўлдим”, деди Трамп.

Унинг сўзларига кўра, Украина халқи тинчлик таклифини ижобий қабул қилган, Россия эса бунга розилик билдиришга тайёр. “Албатта, Россия бутун ҳудудни назорат қилишни афзал кўради, бироқ менимча, улар рози. Зеленский рози бўлар-бўлмасига эса ишончим комил эмас”, дея қўшимча қилди АҚШ Президенти.

Шу билан бирга, Владимир Зеленский 6 декабрь куни кечқурун ўзининг Telegram-каналида АҚШ Президентининг махсус элчиси Стивен Уиткофф ва Трампнинг куёви Жаред Кушнер билан бир кун аввал ўтказилган телефон суҳбати ҳақида маълумот берди. 

“Америкалик элчилар Украинанинг асосий позицияларидан хабардор. Суҳбат қийин бўлса-да, конструктив ўтди”, деди Украина раҳбари.

Зеленскийнинг айтишича, Украина Миллий хавфсизлик ва мудофаа кенгаши котиби Рустам Умаров ҳамда Украина делегацияси таркибида Майами музокараларида қатнашган Қуролли кучлар Бош штаби бошлиғи Андрий Гнатов музокара натижалари юзасидан унга ҳисобот беради. Шундан сўнг Зеленский Лондон ва Брюсселда Европа етакчилари билан учрашувлар ўтказишни режалаштирган.

Аввалроқ, 6 декабрь куни АҚШ Президентининг Украина бўйича махсус вакили Кит Келлогг урушни тугатиш бўйича келишув “ҳақиқатдан ҳам яқинда” имзоланиши мумкинлигини айтганди. Унинг таъкидлашича, келишувнинг асосий иккита масаласи Донбасснинг келажаги ва Запорижье АЭС мақоми ҳал қилиниши лозим. “Агар биз шу икки муаммони еча олсак, қолган масалалар ўз-ўзидан ҳал бўлади”, деган у.

Келтирилишича, ҳозирда Россия Украина ҳудудининг 19,2 фоизини назорат қилади. Бунга аннексия қилинган Қрим, бутун Луганск вилояти, Донецк вилоятининг 80 фоиздан ортиғи, Херсон ва Запорижье вилоятларининг қарийб 75 фоизи, шунингдек, Харьков, Суми, Николаев ва Днепропетровск вилоятларининг айрим қисмлари киради.

АҚШнинг дастлабки таклифига кўра, Запорижье атом электр станцияси Халқаро атом энергияси агентлиги назорати остида қайта ишга туширилиши ва ишлаб чиқарилган электр энергияси Россия ҳамда Украина ўртасида тақсимланиши таклиф этилган.

Маълумот ўрнида, бугун, 8 декабрь куни Германия, Франция ва Буюк Британия раҳбарлари Лондонда ўтказиладиган учрашувда Майамидаги музокаралардан сўнг Украинадаги вазиятни тинч йўл билан тартибга солиш борасидаги кейинги қадамларни муҳокама қилишлари кутилмоқда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Россия Украина билан уруш бошлагандан бери эркакларнинг 1 фоизини йўқотгани ҳақида хабар берилганди. Урушдан олдинги энг сўнгги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига (2020–2021) кўра, Россияда 68 миллиондан ортиқ эркак яшаган, Россия ҳарбийларининг ўлими сони 680 мингдан ошиши мумкин. Агар фақат меҳнатга лаёқатли эркаклар сонини ҳисобга олсак, бу урушда тахминан 430 минг киши ҳалок бўлган деганидир. Илгари Ғарб разведка агентликлари Россия қурбонлари ҳақида ўз ҳисоб-китобларини тақдим этган эди, уларга кўра, Россия уруш пайтида 115 мингдан 200 минггача эркак йўқотган.