Россиялик барча ҳарбий жиноятчилар жавобгарликка тортилади – Зеленский

Владимир Зеленский Украинадаги президентлик даврида биринчи марта Страцбургга борди. Бунинг яхши сабаби ҳам бор эди: кеча, 25 июнь куни Киев ва Европа Кенгаши Украинага қарши тажовуз жинояти бўйича Махсус трибунал ташкил этиш тўғрисидаги келишувни имзолади.

“Бу адолатли адолат йўлининг фақат бошланиши. Биз буни амалга ошириш учун ҳақиқий қадамлар қўйишимиз керак. Ҳар бир россиялик ҳарбий жиноятчини, жумладан Путинни ҳам жавобгарликка тортиш учун кучли сиёсий ва ҳуқуқий ҳамкорлик зарур”, деди Зеленский Европа Кенгаши Парламент Ассамблеяси (ПАCE) аъзоларига мурожаат қилиб.

Бундан сал олдин у НАТОнинг Гаагадаги саммитида иштирок этган эди. Ва, одатда, бундай логистик жиҳатдан мураккаб тадбирларда содир бўлганидек, Владимир Зеленскийнинг Страцбургга ташрифи дастури деярли бир соат кечикиб бошланди. Бироқ Европа Кенгашининг олий раҳбарияти, Европа Иттифоқига аъзо 46 давлат элчилари ва Зеленскийни кутиб олиш учун Европа саройи эшиги олдида йиғилганларнинг барчаси буни тўғри тушунди ва президент кортежининг келишини сабр билан кутди.

Қўл бериб кўришиш ва саломлашишдан сўнг, Владимир Зеленский ва ЕК Бош котиби Ален Берсет Европа Иттифоқи Вазирлар қўмитаси мажлислар залига йўл олди ва у ерда Украинага қарши босқинчилик жинояти бўйича махсус трибунал бўйича икки томонлама битимни имзолади. Берсетнинг сўзларига кўра, кейинги қадам кенгайтирилган қисман келишув бўйича музокараларни бошлаш бўлади, бу эса “имкон қадар кўпроқ мамлакатларга трибунал ишига қўшилиш ва уни бошқаришда ёрдам бериш” имконини беради.

ПАСЕ аъзолари Зеленскийни сессиялар залида қарсаклар билан кутиб олди. Владимир Зеленский ўз нутқида Россиянинг кенг кўламли бостириб кириши бошланганидан бери ПАCE Украинани қўллаб-қувватловчи 30 га яқин резолюция қабул қилганини таъкидлади. Ва Европа Кенгаши ҳарбий тажовуз туфайли Россияни аъзолигидан чиқариб ташлаган биринчи муҳим халқаро ташкилот бўлди.

“Сиз Украинага қилинган ҳужум бутун Европага қилинган ҳужум эканлигини аниқ айтдингиз”, дея таъкидлади Украина Президенти.

У ПАCE аъзоларини махсус трибунал “ҳақиқий айбловлар”ни илгари суришни ва “ҳақиқий ҳукмлар” чиқаришни бошлаши учун барча саъй-ҳаракатларни қилишга чақирди.

Зеленский, шунингдек, унинг сўзларига кўра, саъй-ҳаракатларни трибунал яратишга эмас, балки “қурол, технология ва дронларга” қаратиш яхшироқ деб ҳисоблайдиган скептикларга ҳам жавоб берди.

“Украинани ҳарбий қўллаб-қувватлаш ва Россияга қарши қаттиқ санкциялар, албатта, жуда зарур, лекин адолат ҳам муҳим, у шундай ишлаши керакки, уруш жиноятчилари яширинадиган жой қолмаслиги керак. Гаага адолат қарор топишини кутмоқда. Бунга имкон яратган барчага раҳмат”, деди Украина Президенти.

Зеленскийнинг нутқидан сўнг ПАСЕдаги ҳар бир сиёсий гуруҳ вакили унга савол бериши мумкин эди. Германиялик социал-демократ Франк Швабе ассамблея Украинанинг тикланиш суръатларини тезлаштиришга қандай ёрдам бериши мумкинлигини сўради. Бунга жавобан Владимир Зеленский Европа мамлакатларидаги йирик бизнес ва хусусий тадбиркорларни у ерда иш ўринлари яратиш учун бугун ушбу жараёнда иштирок этишга чақирди. 

“Уруш пайтида инвестиция қилиш эҳтимол ундан ҳам муҳимроқ: бу сиз Украина ғалаба қозонишига ишонганингизни англатади”, дея таъкидлади у.

Зеленский консерваторлар вакили британиялик Кристофер Чопнинг Европа ҳамкорлари Киевга яна қандай ёрдам бериши мумкинлиги ҳақидаги саволига жавобан иқтисодиёти Украинага қарши урушни молиялаштира олмаслиги учун Россияга қарши санкциялар сиёсатини кучайтиришни сўради.

“Омон қолиш учун бизга ҳарбий ёрдам керак. Лекин Россиянинг иштаҳасини камайтириш учун энг қаттиқ санкцияларни жорий қилишимиз керак. Бу биринчи навбатда Россиянинг банк сектори ва энергетикасига тегишли”, деди Украина Президенти.

Владимир Зеленскийнинг Европа палата депутатлари билан суҳбатини Испаниядаги “чаплар” вакили Лаура Кастельнинг Киев якуний тинчлик битимини қандай кўриши ва уруш қандай шароитларда якунланиши ҳақидаги саволига жавоб бериш билан якунлагани рамзий маънога эга эди.

Украинада тинчлик қандай бўлиши кераклиги ҳақида бир нечта фикрлар мавжуд, аммо Зеленский уларни ошкор қилишдан бош тортди – “Россия улар ҳақида билиб қолмаслиги учун”. Аммо у Украина ҳеч қандай ултиматум кўринишидаги тинчлик музокараларини қабул қилмаслигини ишонч билан айтди.

“Чунки эркинликнинг биз учун баҳоси йўқ ва биз мустақиллигимизни сотмаймиз, менимча, биз буни урушнинг бошиданоқ кўрсатдик”, деб тушунтирди у.

Украина Президентининг Страцбургга ташрифи кеч тунда якунланди. У ПАCE президенти таклиф қилган бир финжон аччиқ қаҳвадан бош тортди ва янги қатор қўл бериб кўришиш ва бир нечта селфилардан сўнг Европа саройини тарк этди.