Россия кетма-кет иккинчи ой Украинадаги ҳудудларни бой беряпти – ISW

Россия Президенти Владимир Путин Украинага нисбатан ҳудудий талабларни кучайтираётган ва Россия томонидан ҳеч қандай ён беришларсиз Донбассни тўлиқ топширишни талаб қилаётган бир пайтда, мамлакат армияси фронтда кетма-кет иккинчи ой ҳудудларни бой бермоқда. Бу ҳақда АҚШ Урушни ўрганиш институти (ISW) хабар берди.

Институтнинг баҳолашича, россиялик аскарлар жорий йил сентябрь ва октябрь ойининг уч ҳафтасини 241 кв. км соф ҳудудий йўқотишлар билан якунлаган. Сентябрда, ISW ҳисоб-китобларига кўра, Бош штаб генераллари Украина ҳудудининг 80,8 кв. км қисми устидан назоратни йўқотган. Октябрь ойида эса йўқотишлар икки бараварга ортиб, тахминан 160 кв. км ни ташкил этган бўлиши мумкин.

2026 йилнинг тўлиқ бўлмаган ўн ойидан тўрттасида Россия армияси ҳудудларини бой берган: сентябрь ва октябрдан ташқари, апрелда 116 кв. км, майда эса 281 кв. км Россия назоратидан чиқиб кетган. Қўшинларнинг фронтдаги илгарилаш ўртача тезлиги ҳатто 2025 йилга нисбатан ҳам сезиларли даражада тушиб кетган ва ҳозирда кунига атиги 250 квадрат метрни ташкил этмоқда.

Украина кучлари фронтнинг баъзи участкаларида, жумладан, Донбассда оператив ташаббусни қўлга олишга муваффақ бўлган. У ерда “Вивальди” операцияси натижасида 270 кв. км ҳудуд озод қилинган, Россия Бош штабининг “шаҳар-қалъалар” камарини қуршаб олиш режалари эса барбод бўлган.

Россия армияси ҳудудий йўқотишларни шахсий таркибнинг рекорд даражадаги йўқотишлари билан бирга бошдан кечирмоқда. ISW баҳолашича, фақатгина октябрь ойининг уч ҳафтасида ҳалок бўлганлар ва ярадорлар сони 37 минг кишига етган. Таққослаш учун: 2025 йилнинг бутун октябрь ойида бу кўрсаткич 31,27 минг кишини ташкил этган.

“Агар Украина фронтда оператив ташаббусни сўроқ остида қолдиришда ва Россиянинг ҳужумкор режаларини издан чиқаришда давом этса, Кремль яқин ойларда ортиб бораётган қийинчиликларга дуч келиши мумкин. Бу, ўз навбатида, Россия қўмондонлигини Путинни у ёки бу шаклда сафарбарлик эълон қилишга чақиришга мажбур қилиши мумкин”, деб қайд этади ISW.

Кремль Украина фронтида илгарилаш суръатлари юқори экани ҳақида ошкора гапиришда давом этмоқда, бироқ бу OSINT-таҳлилчилари томонидан тасдиқланмаяпти. 

Эслатиб ўтамиз, Путиннинг ўзи 16 октябрь куни армия йил бошидан бери Украина ҳудудининг тахминан 6500 кв. км қисмини ва 310 та аҳоли пунктини “озод қилганини” айтган эди. Унинг сўзларига кўра, Украина назорати остида ДХР ҳудудининг 10 фоиздан сал кўпроғи ва Запорожье вилоятининг 16,5 фоиз қисми қолмоқда. Аслида эса, ISW ҳисоб-китобларига кўра, Россиянинг январь–сентябрь ойларидаги ҳудудий эгаллаб олишлари атиги 144,5 кв. км ни ташкил этган ва бу Путин томонидан айтилган рақамдан 45 баравар кам.

Ушбу 6,5 минг кв. км – шунчаки ахборот уруши ёки Россия жамоатчилиги учун ғалабали нарративлар эмас. Москванинг фикрича, бу жорий фронт чизиғи ва Кремль музокараларда айнан шу чизиқдан фойдаланади, деб ҳисоблайди ҳарбий таҳлилчи Клеман Молен.