Мадьяр Орбаннинг Украинага боғлиқ ветосини бекор қилмоқчи

Кеча, 12 апрель куни бўлиб ўтган сайловлар натижаларига кўра Венгрия парламентида конституциявий кўпчиликни (учдан икки қисм ўринни) қўлга киритган Петер Мадьяр ва унинг партияси Украинанинг Европа Иттифоқидан кредит олишига тўсқинлик қилмайди. Бу ҳақда у бугун, 12 апрель куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида маълум қилди.

“Брюссель айнан шундай қадамни кутаётган эди”, дейди ЕИ мамлакатларидан икки дипломат. 

Украина кредити ва Россияга қарши янги санкциялар пакетига қўйилган ветони олиб ташлаш – Европа Иттифоқи Виктор Орбан режими давридаги демократик меъёрларнинг бузилиши сабабли Венгрияга беришни рад этиб келган 35 миллиард еврогача бўлган маблағни қайта очиш йўлидаги биринчи қадам бўлиши керак.

Орбан 2025 йил декабрь ойида ЕИнинг бошқа аъзолари билан биргаликда кредитни маъқуллаган, бироқ февраль ойида Россия нефтини Украина орқали “Дўстлик” қувури орқали ҳайдаш тўхтаб қолганида кутилмаганда ўз розилигини қайтариб олди. Қувур Россия ўққа тутиши оқибатида шикастланган эди, лекин Орбан Украинани сиёсий сабабларга кўра етказиб беришни блоклашда айблади. Режага кўра, Киев маблағларни апрель ойидан бошлаб олиши керак эди.

Украина ҳукуматининг баҳосига кўра, жорий йилда мамлакатга 52 миллиард доллар хорижий молиялаштириш зарур ва дефицитнинг асосий қисми ЕИ кредити ҳисобидан қопланиши кўзда тутилган эди. “Bloomberg” хабарига кўра, Украинанинг бюджет ва мудофаани молиялаштириш учун пули фақат июнь ойигача етади. Брюссель Киевга пулларни тезроқ ўтказиш учун тезкор ҳаракат қилмоқчи. Ҳозирда ЕИда раислик қилаётган Кипр яқин вақт ичида блок элчиларининг йиғилишида ушбу масалани кўтаради.

Мадьяр Будапешт Украинага бериладиган кредитда иштирок этмаслик ҳуқуқини ўзида сақлаб қолишини таъкидлаган. У ушбу позицияни сайловолди кампанияси давомида ҳам билдирган ва унинг ҳукумати Украинага ҳарбий ёрдам бермаслигини айтган.

Янги ҳукумат бир ой ичида ўз вазифаларини бажаришга киришиши керак. Доимий равишда вето ҳуқуқидан фойдаланган ва Владимир Путиннинг “Троя оти” деб ҳисобланган “абадий тартиббузар” Орбаннинг кетиши Европа Иттифоқига Венгрия томонидан Киевни фаолроқ қўллаб-қувватлаш имконини беради.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Венгриядаги парламент сайловарида Бош вазир Виктор Орбан мағлубиятни тан олгани ва ҳатто мухолифатда бўлса ҳам мамлакатга хизмат қилишини билдирган эди.