Бу калтабинлик – HRW Туркиянинг Укрианага эскирган қуролларни сотишига қарши чиқди

Американинг “Human Rights Watch” нодавлат ташкилоти АҚШ Конгрессини Туркиянинг Киев ҳукуматига ўн минглаб ракеталар ва кассетали жанговар қисмли снарядларни топшириш сўровини блоклашга чақирди. Бу ҳақда ташкилот сайтидаги баёнотда айтилади.

“Эскирган кассетали ўқ-дориларни можаро ҳудудига ташлаш тинч аҳоли олдида гуманитар масъулиятни юзага келтиради. Бу 30 йиллик ноаниқ ва ишончсиз ўқ-дориларнинг таъсири 112 мамлакат учун Кассетали ўқ-дорилар тўғрисидаги конвенцияга қўшилиш орқали ушбу қуролларни тақиқлашга туртки бўлди”, дейди ташкилотнинг Вашингтондаги бўлими раҳбари ўринбосари Николь Виддерсхайм.

Виддерсхаймнинг қайд этишича, кассетали ўқ-дориларнинг бу тури ўз нишонига тегмаслиги ва тинч аҳолига зарар етказиши билан машҳур. 

“Улар ҳеч қачон қўлланилмаслиги керак. Конгресс бу калтабин ва хавфли трансферни тўхтатиш учун зудлик билан ҳаракат қилиши керак”, дейди у.

Август ойи бошида Киев Туркиядан АҚШда ишлаб чиқарилган 70 та ATACMS баллистик ракета, 12 та M270 ракета қурилма ва кассета ўқ-дориларини сотиб олмоқчилиги ҳақида хабарлар тарқалди. АҚШ Давлат департаменти мазкур қуролларни Туркиядан Украинага етказиб беришга рухсат беришга тайёрлигини билдирган. Департамент Конгрессни Туркия Киевга 255,9 миллион долларлик эскирган Америка қуролларини, жумладан, кўп ракета тизимлари ва снарядларни топшириши мумкинлиги ҳақида хабардор қилган эди. 

Давлат департаменти ҳужжатларида қуролларни Украинага топшириш АҚШнинг хавфсизлик соҳасидаги мақсадларига мос келиши қайд этилган. Туркия эскирган қурол-яроғ захираларини қисқартириб, ресурсларини армияни модернизация қилишга йўналтирмоқчи. Украина эса ушбу қуроллар орқали ўзининг ўт очиш салоҳиятини кучайтиришни мақсад қилган.

Қуролларни Украинага етказиб бериш Туркиянинг MKE AS, ASFAT ва ARCA Savunma, Болгариянинг VTIC International ҳамда АҚШнинг Pansophico ва Patriot Defense Group хусусий компаниялари орқали амалга оширилиши режалаштирилган.

Маълумот учун, ATACMS (Army Tactical Missile System) – “ер-ер” синфидаги баллистик ракета бўлиб, 300 километргача масофадаги нишонларни уриши мумкин. У GPS орқали тузатиб бўлмайдиган инерциал бошқарув тизимига эга. Ракетанинг 560 килограмм оғирликдаги кассета жанговар каллаги 950 та M74 субўқ-дорисини ўз ичига олади.

Ҳозирда АҚШ армияси ATACMS ракеталарини замонавийроқ Precision Strike Missile тизимлари билан алмаштирмоқда. Ушбу ракеталар 500 километргача масофадаги нишонларни йўқ қила олади.

Москва Ғарбнинг Киевга қурол-яроғ юбориши ва украиналик ҳарбийларни ўқитишга ёрдам бериши фақат можарони чўзишини ва жанг майдонидаги вазиятни ўзгартирмаслигини бир неча бор таъкидлаган.