ЖЧнинг расмий тўпи коинотга учирилди

2026 йилги FIFA Жаҳон чемпионатининг расмий тўпи – Трионда илмий тажриба доирасида Халқаро космик станцияга (ХКС) олиб чиқилди. Бу ҳақда NASA хабар берди.

Лойиҳадан кўзланган мақсад нол тортишиш кучи шароитида тўпнинг ҳаракати ва унга ўрнатилган сенсорлар қандай ишлашини ўрганишдан иборат бўлди. ХКС экипажи тўпнинг мувозанати унинг ҳаракатига қай даражада таъсир қилишини намойиш этиш учун 2019 йилда ўтказилган тажрибани такрорлади.

Маълумотларга кўра, 2019 йилда NASA ва Adidas ҳамкорлигида SpaceX CRS-18 миссияси орқали футбол тўплари ХКСга юборилган эди. Астронавтлар нол тортишиш шароитида тўпларнинг айланиш тезлиги, тебраниши ва ҳаракат траекториясини ўрганиб, олинган натижаларни Ердаги тажрибалар билан таққослаган.

Тадқиқотнинг асосий мақсади тўп ичидаги масса тақсимоти унинг барқарорлиги ва парвозига қандай таъсир кўрсатишини аниқлаш бўлган.

“Футбол тўплари олдиндан башорат қилиш мумкин бўлган тарзда ҳаракатланиши керак. Шунинг учун спорт муҳандислари уларнинг масса маркази ва мувозанатини доимий равишда ўлчайди ва такомиллаштиради. Бу йил ХКС экипажи Трионда ёрдамида ушбу тажрибани яна бир бор такрорлади”, дейилади NASA’нинг баёнотда.

Тадқиқотлар олимларга тўп ичига жойлаштирилган технологиялар, айниқса сенсорларнинг ўйин вақтидаги самарадорликка таъсирини яхшироқ тушуниш имконини берди.

NASA таъкидлашича, футболни такомиллаштиришга қаратилган бу тажриба ХКСдаги илмий изланишлар Ердаги ҳаёт учун қандай фойда келтиришининг яна бир намунасидир.

Нашрларнинг ёзишича, Трионда Жаҳон чемпионатлари тарихидаги энг юқори технологияли тўплардан бири ҳисобланади. У 500 Гц тезликда ишлайдиган инерциал ўлчов бирлиги (IMU) билан жиҳозланган бўлиб, тўпнинг жойлашуви, тезлиги ва айланиши ҳақидаги маълумотларни VAR тизимига узатади. Шунингдек, у футболчининг тўпга тегиш лаҳзасини ҳам аниқлай олади.

Трионда номи испан тилидаги “уч тўлқин” маъносини англатувчи иборадан олинган бўлиб, турнирнинг уч мезбон мамлакати – АҚШ, Канада ва Мексикани рамзий ифода этади. Тўп дизайнида қизил, яшил ва кўк ранглардан фойдаланилган, сиртида эса заранг барги, бурғут ва юлдуз тасвирлари акс этган. Чуқур чокларга эга тўрт панелли тузилма тўпнинг барқарорлигини оширса, махсус текстурали қопламаси ёмғирли об-ҳавода ҳам яхши назоратни таъминлайди.