Туркия Ҳормуз ўрнига ўз йўлини таклиф қилмоқда

Туркия Ҳормуз бўғозига муқобил бўлиши мумкин бўлган “Ўрта коридор” лойиҳасини фаол тарғиб қилмоқда. Бу ҳақда “Financial Times” хабар берди.

Бу йўл орқали Туркия Европа ва Осиё ўртасидаги асосий транзит марказга айланишни хоҳлаяпти.

Бу коридор Хитойдан Европагача бўлган юкларни Қозоғистон, Каспий денгизи, Кавказ ва Туркия орқали қуруқликда ташишни назарда тутади. Денгиз йўлига қараганда у анча тез бўлиши мумкин: юклар 12–15 кунда етказилиши мумкин, денгиз орқали эса бу жараён тахминан 40 кун давом этади.

Туркия Арманистон билан чегарани очиш устида ҳам ишламоқда. 32 йил давомида ёпиқ бўлган чегара пункти қайта очилиши мумкин. Бу янги йўлнинг муҳим қисми бўлиши кутилмоқда.

Лойиҳа АҚШ томонидан қўллаб-қувватланаётган “TRIPP” деб аталадиган ташаббус билан ҳам боғлиқ бўлиб, у Арманистон ва Озарбайжон ўртасидаги тинчлик жараёнлари доирасида ишлаб чиқилган.

Туркия Президенти Ражаб Тоййиб Эрдоған мамлакатни “барқарорлик маркази” деб атаб, Туркия хавфсиз транзит ҳудудига айланиши мумкинлигини айтган.

Шу билан бирга, лойиҳанинг муаммолари ҳам бор: логистика мураккаблиги, темир йўл тизимларининг мос келмаслиги ва сиёсий кескинликлар. Йўл Эрон ва Россия яқин ҳудудлардан ўтади, бу ҳам хавф сифатида кўрилади.

Мутахассисларнинг фикрича, бу лойиҳа катта сармоя ва халқаро қўллаб-қувватлашга боғлиқ, шунинг учун яқин вақт ичида денгиз йўлларини тўлиқ алмаштира олмайди.

Озарбайжон Президенти Илҳом Алиев ҳам Зангезур транспорт коридори қурилиши яқин орада тугашини билдирган. Бу йўл йилига 15 миллион тоннагача юк ташиш имконини бериши мумкин.

Эслатиб ўтамиз, кеча, 18 апрель куни Эрон АҚШ томонидан давом этаётган денгиз блокадаси сабаб Ҳормуз бўғози яна ёпилганини маълум қилганди.