Музокаралар муваффақиятсиз тугаса, зарбалар қайта бошланади – Трамп

АҚШ Президенти Дональд Трамп Покистонда Эрон билан олиб борилаётган тинчлик музокаралари муваффақиятсизликка учраган тақдирда, Эронга зарба беришни қайта бошлаш учун Америка ҳарбий кемалари “энг яхши ўқ-дорилар” билан қайта қуроллантирилаётганини маълум қилди. Бу ҳақда у кеча, 10 апрель куни “New York Post” газетасига берган интервьюсида сўз очди.

“Биз кемаларни шу пайтгача яратилган энг яхши қуроллар билан, ҳатто илгари ишлатганимиздан ҳам яхшироқ қуроллар билан тўлдиряпмиз. Агар келишувга эришмасак, биз уларни қўллаймиз ва жуда самарали фойдаланамиз”, дейди у.

Музокараларнинг эҳтимолий натижаси ҳақидаги саволга жавоб берар экан, Трамп: “Биз бу ҳақда тахминан 24 соат ичида билиб оламиз”, деб қўшимча қилган. 

“Сиз шундай одамлар билан иш қиляпсизки, уларнинг ҳақиқатни гапираётганини билмайсиз. Кўзингизга қараб барча ядровий қуроллардан воз кечишларини айтишади. Кейин эса матбуотга чиқиб, уранни бойитишни хоҳлашларини билдиришади”, дейди у. 

Маълумот учун, вице-президент Жей Ди Вэнс аллақачон Исломободга етиб борган. Унга махсус вакил Стив Уиткофф ва президентнинг куёви Жаред Кушнер ҳамроҳлик қилмоқда. Оқ уйнинг бош иқтисодчиси Кевин Хасетт “Fox Business” телеканалига берган интервюсида Америка томони музокаралар муваффақиятига “жуда-жуда умид қилаётганини” айтган. 

“Биз эронликлар билан музокара ўтказиш учун Покистонга юқори даражадаги жамоани юбордик. Зарурат туғилганда бизда захира режалари ҳам бор”, дейди у.

Исломободдаги музокаралар

Эрон делегацияси ҳам Покистон пойтахтига етиб борган. Унга Ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи ва парламент спикери Муҳаммад Боғир Ғолибаф раҳбарлик қилмоқда. Музокаралар марказида АҚШнинг тахминан 450 килограмм юқори даражада бойитилган уранни топшириш ва Ҳормуз бўғозини халқаро кема қатнови учун тўлиқ очиш талаби туриши кутилмоқда. Бошқа асосий масалалар қаторига Эроннинг минтақавий иттифоқчиларини қўллаб-қувватлашни тўхтатиши, Эрон баллистик ракета дастурининг мақоми ва Теҳроннинг Америка санкцияларини бекор қилиш талаби киради. Эронни бомбардимон қилиш тўхтатилгандан бери бўғоз орқали фақат оз сонли кемалар ўтган.

Покистон дипломатик манбаларига кўра, музокаралар бугун, 11 апрель куни маҳаллий вақт билан куннинг иккинчи ярмида бошланиши керак. Аввалига делегациялар Покистон восичилари – Бош вазир Шаҳбоз Шариф ва олий ҳарбий қўмондон, фельдмаршал Осим Мунир билан алоҳида учрашади. Шундан сўнг АҚШ ва Эрон вакиллари ўртасида тўғридан тўғри музокаралар бўлиб ўтиши керак.

АҚШ армиясининг истеъфодаги генерали Жек Кин кеча, 10 апрель куни Америка қуролли кучлари Ҳормуз бўғози устидан назорат ўрнатишга тайёрлигини маълум қилди. 

“Мен биламанки, бизнинг кучларимиз ушбу бўғозни очиши ва у орқали ўтаётган кемалар хавфсизлигини таъминлаши мумкин”, дейди у “Fox News” телеканалига. 

Унинг сўзларига кўра, ҳарбийлар бўғознинг бутун ҳудуди устида “мутлақ ҳаво тўсиғини” ўрнатишга қодир. Трамп Ҳормуз бўғозининг очилиши ҳар қандай келишув учун асосий шарт эканини бир неча бор таъкидлаган. Теҳрон эса ўз навбатида Эроннинг бўғоз устидан назорат қилиш ҳуқуқи тан олинишига интилмоқда. Шунингдек, у минтақадаги барча ҳарбий операцияларни тўхтатишни ва Эронга етказилган зарар учун репарация (товон пули) тўлашни талаб қилмоқда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Эрон ҳалигача Ҳормуз бўғозини тўлиқ оча олмаётгани, чунки у ерга ўрнатилган барча денгиз миналарини аниқлолмаётгани ва уларни тезкор зарарсизлантириш имкониятига эга эмаслиги ҳақида хабар берилган эди.