Хитой Тайвань қирғоқлари яқинида ҳарбий машғулотлар бошлади

Бугун, 29 декабрь куни Хитой Тайвань қирғоқлари яқинидаги бешта сув ҳавзасида ва унинг атрофидаги ҳаво ҳудудида жанговар ўқлар билан ўтказиладиган “Фақатгина Миссия 2025” кенг кўламли ҳарбий машқларини бошлади. Бу ҳақда Халқ озодлик армиясининг Шарқий зона жанговар қўмондонлиги вакили Ши Йи эълон қилди.

“Бу “Тайвань мустақиллиги”ни тарғиб қилаётган сепаратистик кучлар ва Тайвань ишларига аралашаётган ташқи кучлар учун кучли огоҳлантириш бўлиб хизмат қилади ва Хитой суверенитети ва миллий бирлигини ҳимоя қилиш учун қонуний ва зарур чорадир”, дейилади Хитой ҳарбийлари баёнотида.

Ҳужжатда қайд этилишича, машқлар “денгиз ва ҳавода жанговар тайёргарликка патрулларни тайёрлаш, интеграциялашган бошқарувни ўрнатиш, асосий портлар ва ҳудудларни блокировка қилиш ҳамда кўп ўлчовли тўхтатиб туришни амалга ошириш”га қаратилган. Бу Хитойнинг апрель ойидан бери Тайвань қирғоқларида ўтказган биринчи йирик ҳарбий машқлари.

Аввалроқ, Трамп маъмурияти Тайванга 11,1 миллиард долларлик (9,4 миллиард евро) қурол сотишни маъқуллаган эди. Тайвань ҳукумати 18 декабрь куни бу HIMARS кўп марталик ракета тизимлари, Javelin танкга қарши ракеталари, Altius дронлари, гаубицалар ва бошқа ускуналар учун компонентларни ўз ичига олганини эълон қилди. Бу Қўшма Штатлар томонидан Тайпейга рекорд даражадаги қурол етказиб бериш ҳисобланади.

Қурол етказиб бериш ҳақидаги эълон Хитойнинг Тайванга ҳарбий ва дипломатик босими кучайиб бораётган бир пайтда юз берди, Пекин уни бўлиниб кетган вилоят деб билади. Шу туфайли Хитой куч ишлатиш билан таҳдид қилмоқда.

Пекин Тайванга режалаштирилган қурол савдосини танқид қилди. Хитой Ташқи ишлар вазирлиги бу ҳаракат Хитой ва Қўшма Штатлар ўртасидаги дипломатик келишувларни бузишини, Хитойнинг суверенитети, хавфсизлиги ва ҳудудий яхлитлигига ва минтақавий барқарорликка путур етказишини таъкидлади.

Маълумот ўрнида, тахминан 23 миллион аҳолига эга Тайвань Пекин томонидан Хитой Халқ Республикасининг бир қисми деб ҳисобланади. Орол расмийлари Пекин 1980 йиллардан бери тарғиб қилиб келаётган “бир мамлакат, икки тизим” моделини рад этади. Сўнгги йилларда Хитой орол қирғоқлари яқинида бир неча бор кенг кўламли ҳарбий машқлар ўтказди, буни баъзи ҳарбий таҳлилчилар босқинчилик машқлари сифатида баҳолади. Пекин хорижий ҳарбий кемаларнинг Тайванни Хитойнинг материк қисмидан ажратиб турувчи бўғоздан ўтишини провокация деб билади.

Хитой Раиси Си Цзиньпин Тайваннинг Хитой материги билан “қайта бирлашиши” ҳақида бир неча бор гапирган ва Пекинга орол устидан суверенитетни ўрнатиш учун 2027 йилгача муддат белгилаган. 

Вашингтон Тайвань мустақиллигини тан олмайди ва Тайпей билан дипломатик алоқаларга эга эмас. АҚШ оролга 1979 йилда қабул қилинган Тайвань муносабатлари тўғрисидаги қонунга мувофиқ қурол сотади. Ушбу ҳужжат ўзини ҳимоя қилиш учун қурол сотишни назарда тутади.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Тайвань вакили Исроилга махфий сафар қилгани ҳақида хабар берилганди.