Энди банклардан паспортсиз 500 долларгача пул олиш мумкин

Эндиликда банклардан 500 АҚШ долларигача нақд валютани паспорт ёки ID-картасиз сотиб олиш мумкин бўлади. Бу ҳақда Адлия вазирлиги ташаббуси билан ишлаб чиқилган Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви ва Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг жорий йил 8 май куни қабул қилинган 12/0473-сонли қарорида қайд этилган.

Мазкур ҳуқуқий ҳужжатга мувофиқ, тижорат банкларида жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига қўшимча ва ўзгартиришлар киритилди.

Қоидаларга киритилган ўзгаришларга кўра,жисмоний шахслар томонидан чет эл валютасини сотиб олишда шахсни тасдиқловчи ҳужжат (паспорт ёки ID-карта) талаб этиладиган 100 АҚШ доллари лимити 500 АҚШ долларигача оширилди. Бу қоида қарор қабул қилинганидан кейин уч ой ўтиб, 2026 йил 9 августдан бошлаб амал қилиши белгиланган.

Яъни, эндиликда мижозлар банкдан 500 АҚШ долларигача бўлган нақд чет эл валютасини паспорт, ID-карта ёки уларнинг ўрнини босадиган бошқа ҳужжатларсиз олишлари мумкин бўлади. Амалдаги тартибга кўра, 100 АҚШ долларгача бўлган суммада бу кўринишдаги тасдиқлов талаб қилинмас эди. 

Қоидаларга бошқа бир қатор ўзгартиришлар ҳам киритилган. Жумладан, ҳужжатга кўра, жисмоний шахсларни идентификация қилиш тартиби янгиланиб, энди шахсни тасдиқловчи ҳужжатнинг электрон шакли ёки рақамли идентификациядан фойдаланиш имконияти ҳам белгиланди. Яъни, энди шахс биометрик паспорт, ID-карта ёки уларнинг электрон шакли (ЯИДХП ёки “Ижтимоий карта” орқали) асосида текширилади. 

Шу билан бирга, ҳужжатда ички ва халқаро пул ўтказмалари бўйича жўнатувчи ҳамда қабул қилувчи ҳақидаги маълумотларни тўлиқ тақдим этиш, банк карталари орқали амалга ошириладиган айрим операцияларни кузатиш ва йирик миқдордаги маблағ ҳаракатлари устидан назоратни кучайтириш назарда тутилган.

Қоидаларга шубҳали операцияларнинг янги белгилари ҳам қўшилди. Хусусан, 

• 16 ёшга тўлмаган шахслар ҳисобварақлари орқали катта ҳажмдаги операциялар; 
• кучайтирилган мониторинг остидаги давлатлар билан амалга ошириладиган йирик пул ўтказмалари;
• банк карталари ва электрон ҳамёнлар ўртасидаги катта маблағ айланмалари шубҳали операция сифатида баҳоланиши мумкин.

Бундан ташқари, банклар шубҳали операциялар аниқланган тақдирда маблағлар манбаси, операция иштирокчилари, бенефициар мулкдор ва операциянинг ҳақиқий мақсадини қамраб олувчи комплекс таҳлил ўтказиши ҳамда унинг натижалари бўйича ваколатли давлат органига қўшимча ахборот тақдим этиши шарт қилиб белгиланди.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ ҳудди шу мазмундаги лойиҳа Марказий банк томонидан таклиф этилгани ҳақида хабар берилган эди.