АҚШ ва Хитой савдо бўйича “асосий келишув”га эришди

Хитой ва АҚШ савдо музокарачилари Куала-Лумпурда ўтказилган учрашувдан сўнг “ўзаро манфаатли масалаларни ҳал этиш бўйича асосий келишув”га эришди. Бу ҳақда бугун, 26 октябрь куни Хитой давлат ОАВ хабар қилди.

Хитой Бош вазири ўринбосари Ҳэ Лифэнг бошчилигидаги делегация АҚШ томонидан Молия вазири Скотт Бессент ва Савдо бўйича вакил Жеймсон Грир билан музокаралар ўтказди. Бу суҳбатлар кутилаётан Си Цзиньпин ва Дональд Трамп учрашувидан бир неча кун олдин бўлиб ўтди.

Икки давлат раҳбарлари Жанубий Кореядаги APEC саммити доирасида учрашиши кутилмоқда, аммо Вашингтондан фарқли равишда, Пекин ҳозирча бу учрашувни расман тасдиқлагани йўқ. Бугун, 26 октябрь куни эрталаб Бессент журналистларга “музокаралар раҳбарлар учрашуви учун муваффақиятли асос яратганини” маълум қилди.

Хитой расмий баёнотида эса шундай дейилади:

“Икки томон очиқ, чуқур ва амалий мулоқотлар олиб борди ҳамда ўзаро манфаатли асосий иқтисодий ва савдо масалалари бўйича маслаҳатлашувлар ўтказди”.

Баёнотга кўра, муҳокама қилинган асосий масалалар қуйидагилар бўлган:

• АҚШнинг Хитой денгиз логистикаси ва кемасозлик соҳасига нисбатан жазо чоралари;
• ўзаро тарифлар;
• фентанилга оид тарифлар;
• қишлоқ хўжалиги савдоси;
• экспортга қўйилган чекловлар.

Бу масалалар дунёдаги энг йирик икки иқтисодий держава ўртасидаги асосий келишмовчиликлар марказида турибди.

“Икки томон ўз эҳтиёж ва манфаатларини ҳисобга олган ҳолда, умумий келишувга эришди. Томонлар энди аниқ техник деталларни ишлаб чиқиш ва ички тасдиқ жараёнларини якунлашга келишиб олди”, дейилади Хитой баёнотида.

Охирги ҳафталарда АҚШ ва Хитой ўртасидаги савдо ва технологияга оид кескинлик кучайди – Вашингтон Хитойга нисбатан янги экспорт қора рўйхатини кенгайтирди, Пекин эса жавоб тариқасида нодир ер минераллари экспортига чекловларни оширди.

АҚШ Молия вазири Скотт Бессент Хитой билан бўлиб ўтган “жуда самарали” савдо музокараларидан сўнг Пекинга қарши бож ставкаларини ошириш режаси “амалда кун тартибидан чиқарилганини” маълум қилди.

Президент Дональд Трамп илгари 1 ноябрдан бошлаб Хитойга нисбатан қўшимча 100 фоизлик тариф жорий қилиш билан таҳдид қилган эди. Бу таҳдид Пекиннинг муҳим нодир ер минераллари экспортига чекловлар қўйиш ҳаракатларига жавоб сифатида айтилган бўлиб, икки давлат ўртасидаги кескинликни кучайтирганди.

Бессент бугун, 26 октябрь куни CBS News’нинг “Face the Nation with Margaret Brennan” дастурига берган интервьюсида шундай деди:

“Биз икки кунлик музокараларни жуда самарали ўтказдик. Илгари режалаштирилган қўшимча 100 фоизлик тариф масаласи амалда кун тартибидан чиқди, деб ҳисоблайман. Менинг фикримча, 100 фоизлик тариф таҳдиди ҳам, Хитой томонидан жаҳон миқёсида экспорт назорати тизимини жорий этиш таҳдиди ҳам йўқолди”.

Бу баёнот АҚШ ва Хитой делегациялари ўртасида Малайзияда бўлиб ўтган музокаралардан сўнг берилди. Ушбу музокаралар икки давлат раҳбарлари – Дональд Трамп ва Си Цзиньпин – ўртасидаги кутилган учрашув учун замин яратгани таъкидланмоқда.