2024 yilda kassetali bombadan halok bo‘lganlar ko‘paydi

2024 yilda kassetali o‘qlar butun dunyo bo‘ylab 314 kishini yaraladi yoki o‘ldirdi, ulardan 208 tasi Ukrainada. Bu haqda bugun, 15 sentyabr kuni chop etilgan xalqaro inson huquqlari tashkiloti Human Rights Watch hisobotida keltirilgan.

Birgina Ukrainada o‘tgan yili kassetali bombalardan 40 ga yaqin foydalanish holatlari qayd etilgan. Rossiyaning Ukrainaga qarshi keng ko‘lamli urushi boshlanganidan beri bu mamlakatda 1200 dan ortiq odam kassetali o‘qlardan foydalanishdan aziyat chekdi.

Hisobotda, shuningdek, Ukraina kuchlari Rossiyada kassetali o‘q-dorilardan foydalangan bo‘lishi mumkinligi, HRW buni hujjatlashtira olmagani qayd etilgan. Bundan tashqari, hujjatda Myanma va Suriyada ushbu turdagi qurollardan foydalanish holatlariga ishora qilinadi.

“Kassetali bombalardan maqsadli foydalanish mumkin emas, ular har doim tinch aholiga ta’sir qiladi”, degan hisobotga hissa qo‘shgan Handicap International vakili Yeva Mariya Fisher.

U, shuningdek, minalardan tozalash jarayonining murakkabligi va xavfliligiga ishora qildi.

2010 yilning avgust oyida kuchga kirgan kassetali o‘qlar to‘g‘risidagi konvensiyani ratifikatsiya qilgan va bunday qurollardan foydalanish, uzatish va saqlashni taqiqlovchi 111 davlat qatoriga Ukraina ham, Rossiya ham kirmaydi. Bir necha oy oldin Litva xavfsizlikka tahdidlar kuchayib borayotgani sababli konvensiyadan chiqishini e’lon qildi va buni amalga oshirgan birinchi davlat bo‘ldi.

Ular portlaganda kassetali o‘q-dorilar keng maydonga tarqalgan yuzlab o‘q-dorilarni chiqaradi. Kassetali bomba portlashlaridan omon qolgan odamlar ko‘pincha oyoq-qo‘llarini yo‘qotadi yoki organlaridan og‘ir, ba’zan bir nechta jarohatlarni oladi. Huquq himoyachilarining ogohlantirishicha, bu o‘q-dorilar fuqaro va harbiy nishonlarni ajratmaydi va ularni aniqlash qiyinligi tufayli harbiy mojaro tugaganidan keyin ham uzoq vaqt davomida qurbonlar keltirishi mumkin.

2023 yilda butun dunyo bo‘ylab kassetali o‘q-dorilardan jarohatlanish yoki o‘lim bilan bog‘liq 219 ta tasdiqlangan holat qayd etilgan. 2022 yilda ushbu taqiqlangan qurollardan 1172 kishi yaralangan yoki o‘ldirilgan, bu yillik hisobotlar 2010 yilda chop etila boshlanganidan beri eng yuqori ko‘rsatkichdir.