Ҳормуз ёпилмайди, аммо тўловлар жорий этилади – Эрон элчиси

Ҳормуз бўғози очиқ қолади, аммо ундан фойдаланишнинг янги шартлари Эрон ва Уммон томонидан белгиланади, жумладан, транзит тўловлари ҳам жорий этилади. Бу ҳақда Эроннинг Москвадаги элчиси маълум қилди.

АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши Ҳормуз бўғози орқали нефть ташиш ҳажмини кескин қисқартирди. Мазкур можародан аввал дунё нефтининг тахминан бешдан бир қисми ушбу бўғоз орқали ташилар эди. Сўнгги вақтларда бир нечта танкер Форс кўрфазини тарк этишга муваффақ бўлди, аммо нефть ва суюлтирилган табиий газ оқими ҳануз жиддий даражада чекланганлигича қолмоқда.

“Албатта, бу бўғоз очиқ бўлади, аммо Эрон ва Уммон ҳокимиятлари томонидан белгиланадиган янги шартлар асосида фаолият юритади” деган Эроннинг Москвадаги элчиси Козим Жалолий бугун, 8 июнь куни Россиянинг “Известия” газетасига берган интервьюсида.

Унинг сўзларига кўра, бўғоз орқали ўтадиган транзит ҳаракатлари учун ҳақ олинади. Бироқ Жалолий бу тўловларнинг аниқ миқдори ёки тартиби ҳақида қўшимча маълумот бермаган.

“Биз яхши тушунамизки, Эрон ва Уммон ушбу бўғоз билан боғлиқ муайян хизматларни тақдим этади. Шу хизматлар учун ҳақ ундирилади” деб таъкидлаган элчи.

Эрон томонининг таъкидлашича, доимий тинчлик келишуви унга Ҳормуз бўғози орқали ўтувчи кемалардан тўлов талаб қилиш ҳуқуқини бериши керак. Бу тўловлар кема тури, унинг юки ва мавжуд шароитларга қараб ўзгариб туради.

Малумотларга кўра, бу позиция АҚШ Президенти Дональд Трамп томонидан кескин рад этилмоқда. Май ойи охирида АҚШ Уммонни Эрон билан биргаликда бўғоздан ўтиш учун бож ёки тўлов жорий этишга қаратилган ҳар қандай ташаббусда иштирок этмаслик ҳақида огоҳлантирган эди. АҚШ Молия вазири Скотт Бессент эса, Уммоннинг Вашингтондаги элчиси унга бундай тўловларни жорий этиш режаси мавжуд эмаслигини маълум қилганини айтган.

Эслатиб ўтамиз, 8 июнь куни Исроил мамлакат ғарби ва марказидаги Эрон ҳарбий нишонларига зарба берганини маълум қилганди. 

Урушдан аввал нефть эҳтиёжининг тахминан 95 фоизини Яқин Шарқдан импорт қилган Япония билан боғлиқ бир нефть танкери эса, май ойида мазкур сув йўлидан ўтганида ҳеч қандай тўлов тўламаганини маълум қилган.