Трамп 37-марта Эрон билан “тез орада” келишув тузилишини эълон қилди

АҚШ Президенти Дональд Трамп жорий йил 28 февралда уруш бошланганидан бери 37-марта Эрон билан урушни тўхтатиш тўғрисидаги битимга “икки-уч кун ичида” эришилиши мумкинлигини маълум қилди. Бу ҳақда CNN хабар берди. 

Трампнинг сўзларига кўра, Ислом Республикаси ва Исроил ўртасидаги яқинда содир бўлган ўзаро зарбаларга қарамай, келишув яқин. 

“Мен туфайли улар тўхташга рози бўлишди. Ҳозирда биз жуда ҳам яхши келишувга айланадиган жараённинг якуний босқичидамиз”, деди Трамп Нью-Йоркда журналистларга. 

У келишув Эронга ядровий қуролга эга бўлишга йўл қўймаслигини ва “имзолангандан сўнг дарҳол очиладиган” Ҳормуз бўғозининг блокдан чиқарилишига олиб келишини қайд этган.

CNN ҳисоб-китобларига кўра, бу 28 февралда уруш бошланганидан бери Трампнинг Эрон билан тез орада битим тузилиши ёки Теҳрон бунга интилаётгани ҳақида оммавий равишда баёнот беришининг камида 37-ҳолатидир. АҚШ Президенти илк бор бу ҳақда 23 март куни гапириб, томонлар “деярли барча масалалар бўйича” бир тўхтамга келганини ишонтириб айтган. Эртаси куниёқ Трамп Эрон “келишув тузишни жуда хоҳлаётганини”, кейинроқ эса Теҳрон бунинг учун “ёлвораётганини” айтди.

Жорий йилнинг 7 апрель куни Америка етакчиси сулҳ ҳақида эълон қилиб, томонлар “жуда олдинга илгарилагани” ва якуний келишув учун атиги “икки ҳафта” кераклигини қайд этди. Ушбу вақт давомида Трамп “жиддий келишмовчиликлар жуда кам қолганини”, Эрон “ҳамма нарсага рози бўлганини” ва “яқин бир-икки кун ичида битимга эга бўлишимизни” таъкидлаб келган. Бироқ у белгилаган муддатда ҳеч нарса содир бўлмаган.

Шунга қарамай, 30 апрель куни Трамп яна Эрон “келишув тузиш иштиёқида ёнаётганини” айтди. Май ойида у амалга ошмаган прогнозлар силсиласини ўз хатолари билан эмас, балки музокараларнинг муваффақиятсиз ривожланиши билан изоҳлади. Президент АҚШ ҳар сафар “келишувга жуда яқин эканлигига” ишончи комил бўлганини, аммо якунда ҳеч нарса чиқмаганини таъкидлади. Шунга қарамай, Трамп бу сафар (18 май) вазият “бироз бошқача” эканлигига ишонтирди.

23, 28, 29 май кунлари Трамп худди шу тезисларни такрорлади ва келишув “яқин вақт ичида” эълон қилинишини ваъда қилди. 31 май куни эса томонлар “келишувга жуда яқин” эканини, аммо Эрон ва Исроил ўз тўқнашувлари билан буни хавф остида қолдираётганини айтди.

Май ойи охирида Исроил Ливанда Эрон томонидан қўллаб-қувватланувчи “Ҳизбуллоҳ” террорчилик гуруҳига қарши курашиш учун қуруқликдаги операциясини кенгайтирди. Ушбу фонда Теҳрон музокаралардан чиқиш билан таҳдид қилди.

Трампнинг аралашувидан сўнг, жорий йилнинг 3 июнь куни Оқ уй Исроилнинг Ливанда ўт очишни тўхтатишга тайёрлигини билдирди. Бироқ 7 июнь куни ЦАХАЛ (Исроил мудофаа армияси) Дахиядаги “Ҳизбуллоҳ” объектига зарба берди, натижада икки киши ҳалок бўлди ва яна 11 киши жароҳатланди. Шундан сўнг Эрон Исроил шимолидаги бир нечта ҳарбий нишонларга ракеталар билан ҳужум қилиб, буни “ўзини ҳимоя қилиш ҳуқуқи” билан изоҳлади, Исроил эса Ислом Республикасининг ғарбий ва марказий қисмларидаги ҳарбий объектларга жавоб зарбасини йўллади.