Украина бомбалаётган Wildberries қанча зарар кўргани айтилди

Маркетплейс омборларига дронлар ҳужумидан Wildberries ва платформа сотувчиларига етказилган умумий зарар 600-800 миллиард рублга баҳоланмоқда. Бундай баҳони “Forbes” билан суҳбатда Давлат думасидаги учрашув иштирокчилари келтирган. 

Нашр келтирган “Data Insight” етакчи таҳлилчиси Сергей Семконинг ҳисоб-китобларига кўра, Wildberries омборлари ва инфратузилмасини қайта тиклаш 147,1-223,1 миллиард рублга тушиши мумкин, шикастланган объектларни тўлиқ демонтаж қилиш, чиқиндиларни олиб чиқиш ва ҳудудни рекультивация қилишни ҳисобга олганда эса бу рақам 169,2-278,9 миллиард рублгача ошиши мумкин. Сотувчиларнинг ўзлари кўрган йўқотишларни Семко дастлабки тарзда 445-507,8 миллиард рублга баҳоламоқда. Аввалроқ, “Forbes” ўз ҳисоб-китобларига таяниб, омборларга ҳужумлардан сўнг Wildberries сотувчиларининг йўқотишлари 215-280 миллиард рублни ташкил этиши мумкинлиги ҳақида ёзган – бу баҳолаш кейинги ҳужумларнинг бир қисмини, жумладан Владимир вилоятидаги омборга берилган зарбани ҳисобга олмаган эди. Август ойи бошига келиб, Украина дронлари компаниянинг энг йирик логистика хабларининг қарийб 62 фоизини – майдони 15 минг м² дан ортиқ бўлган 26 та объектдан 16 тасини ишдан чиқариб бўлган эди.

“Forbes”нинг ёзишича, 30 июль куни Новак Иқтисодий ривожланиш вазирлиги, Молия вазирлиги ва Федерал солиқ хизматига Марказий банк ҳамда бизнес ҳамжамияти билан биргаликда жабрланган тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш чораларини ўн кун ичида ишлаб чиқишни топширган. Белгиланган муддатга келиб ҳукумат ҳеч нарса маълум қилмаган. Лекин, нашрга маълум бўлишича, муаммо Давлат думасида муҳокама қилинган – учрашувга йирик сотувчилар ва уларнинг уюшмалари, Wildberries ва бошқа майдончалар вакиллари, шунингдек, сотувчилар учун солиқ имтиёзлари тажрибасига эга бўлган ҳудудлар: Чеченистон, Мордовия, Қалмоғистон, Удмуртия ва Бурятиядан келган амалдорлар таклиф этилган. Учрашув ташкилотчиси – Думанинг Ахборот сиёсати бўйича қўмитаси раиси ўринбосари Андрей Свинцовнинг айтишича, у сотувчиларнинг кредитлари бўйича фоизларни музлатишни, уларни банкрот қилишга мораторий жорий этишни ва Wildberries омборларидан товарларни бепул олиб чиқишга рухсат беришни таклиф қилган. Ҳозирда, унинг сўзларига кўра, дронлар ҳужуми пайтида ҳудудга киришни чеклаётган минтақавий ҳокимият органлари бунга халақит бермоқда.

Сотувчилар янада кенгроқ чоралар кўришни талаб қилмоқда. Электрон майдончаларда савдо қилиш учун товар етказиб берувчилар ассоциацияси раҳбари Маргарита Евстигнееванинг маълум қилишича, ҳужумлардан 400 мингдан ортиқ сотувчи жабр кўрган, Wildberries эса жабрланганларга ўртача 2–30 минг рублдан тўлаган – бу кўрилган зарарнинг 20 фоизидан ҳам кам. Ассоциация маркетплейсларга товарнинг масъулиятли сақловчиси мақомини беришни таклиф қилмоқда, бунинг оқибатида майдончалар сотувчиларнинг йўқотилган мулкини қоплашга мажбур бўлади. Шунингдек, НДС ва фойда солиғини тўлашни 2026 йил охиригача кечиктириш ҳамда интернет-савдо учун имтиёзли солиқ ставкаларини сақлаб қолиш таклифи янграган. Wildberries матбуот хизмати “Forbes”га етказилган зарарнинг якуний миқдорини баҳолашга ҳали эрта эканини маълум қилган ва тўғридан тўғри тўловлардан ташқари сотувчиларга кредитлар бўйича кечиктиришлар, сақлаш учун чегирмалар ва бепул транзит етказиб беришлар тақдим этилганини тасдиқлаган.

“Forbes” ёзишича, 10 августгача ўз таклифларини тайёрлашга улгурган ягона идора Марказий банк бўлган – у кредиторларга жабрланган қарздорларга жарима ва пеня ҳисобламасликни, кредитларни муддатидан олдин кайтаришни талаб қилмасликни ва ставкаларни оширмасликни тавсия қилган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Wildberries асосчиси ва бош директори Татьяна Ким Украина дронларининг компания логистика объектларига қилган ҳужумлари оқибатида Ўзбекистон ва бошқа бир қатор мамлакатлар тадбиркорлари миллиардлаб зарар кўрганини маълум қилганди.