Туркия ва Покистон зудлик билан Саудияда ҳарбий кучларини жойлаштиради

Анқара ва Исломобод Макка пакти доирасида Саудия Арабистонида ҳарбий контингентларини жойлаштиради. Томонлар иттифоқчилик мажбуриятларини амалий бажаришга зудлик билан ўтади. Бундай қарор кеча, 5 октябрь куни альянснинг Стратегик сиёсий-мудофаа қўмитаси томонидан Ар-Риёддаги шошилинч учрашувда қабул қилинди. Бу ҳақда Туркия Ташқи ишлар вазирлиги қўшма баёнот эълон қилди.

“Қўмита жамоавий мудофаа соҳасидаги мажбуриятларни амалга оширишга зудлик билан киришиш ва келишилган қуролли кучлар ҳамда ҳарбий салоҳиятни тақдим этиш бўйича зарур чораларни кўриш, шунингдек, тасдиқланган келишувлар ва томонларнинг миллий қонунчилигига мувофиқ уларни подшоҳлик ҳудудида тезкор жойлаштиришни таъминлаш тўғрисида қарор қабул қилди. Бу билан жанговар шайлик оширилади, ҳарбий интеграция чуқурлаштирилади ва таҳдидларга қарши туриш ҳамда уларни қайтариш бўйича жамоавий салоҳият мустаҳкамланади”, дейилади баёнотда. 

Учрашув Ямандаги вазият кескинлашгани сабабли шошилинч равишда чақирилган. Ар-Риёддаги йиғилишда Туркия ТИВ раҳбари Ҳоқон Фиданнинг журналистларга маълум қилишича, иштирокчилар Саудия Арабистонига айнан қандай ёрдам берилишини батафсил муҳокама қилган. 

“Биз Саудия Арабистони мудофаасига қандай ёрдам кўрсатиш мумкинлиги ва муаммони тинч йўл билан, мулоқот орқали ҳал қилиш учун нималар қилиш мумкинлигини батафсил ва ҳар томонлама муҳокама қилдик”, дейилади ташқи сиёсат идораси матбуот хизмати томонидан келтирилган унинг сўзларида.

Миллий мудофаа вазири Яшар Гюлер ва Бош штаб бошлиғи Селчук Байрактаўғли ҳам учрашувга ташриф буюриб, ўзларининг ҳарбий-техник ечимларини таклиф қилган.

Фиданнинг маълум қилишича, иштирокчилар альянс котибиятини шакллантириш масалаларини кўриб чиққан ва Покистон томонидан таклиф қилинган бош котиб номзодини тасдиқлаган. Ушбу лавозимни истеъфодаги генерал-лейтенант Нўмон Маҳмуд эгаллаган. Унинг ваколат муддати уч йилни ташкил этади.

“Биз ҳарбий, техник ва институционал жиҳатдан нималар қилиш мумкинлигини, Макка мудофаа альянсимиз қай томонга ҳаракатланаётганини ва мавжуд муаммо муносабати билан қандай чоралар кўриш мумкинлигини муҳокама қилдик. Бу самарали кун бўлди”, дейди Фидан.

Томонлар Макка ва Мадинага қилинган ҳужум уринишларини, шунингдек, Саудия Арабистонининг шаҳарлари, тинч аҳолиси ва иқтисодий объектларига берилган зарбаларни кескин қоралаган.

Туркия ва Покистон, ўз навбатида, Саудия Арабистони қуролли кучларига таҳдидларни қайтаришдаги ҳушёрлиги, тайёргарлиги ва юқори даражадаги маҳорати учун миннатдорлик билдирган.

Эслатиб ўтамиз, Макка мудофаа альянси 2026 йил 7 августда Саудия Арабистони, Покистон ва Туркия томонидан қўшма мудофаа тўғрисидаги битим имзоланганида ташкил этилган эди. Ҳужжат иштирокчи мамлакатлардан бирортасига қилинган қуролли ҳужумни учтасига ҳам қилинган ҳужум сифатида кўриб чиқишни назарда тутади.  

Шошилинч йиғилишга Ямандаги кескин вазият сабаб бўлди. “Ансоруллоҳ” (ҳусийлар) ҳаракати ва Саудия Арабистони томонидан қўллаб-қувватланадиган ҳукуматпараст армия ўртасидаги ҳарбий қарама-қаршилик тўрт йиллик сукунатдан сўнг июль ойи ўрталарида қайта бошланди. Ўшандан бери ҳусийлар Қизил денгизнинг бутун ғарбий соҳилини ва дунёнинг асосий денгиз артерияларидан бири бўлган Боб ал-Мандоб бўғози яқинидаги шаҳарларни эгаллаб олди.

Кеча, 5 октябрь куни Яманнинг халқаро миқёсда тан олинган расмийлари мамлакат пойтахти Санони ҳусийлардан озод қилиш бўйича операция бошланганини эълон қилди. 4 октябрь куни ҳусийлар Саудия Арабистони бир сутка давомида Сано ва бир қатор вилоятларга 106 маротаба авиация ва ракета зарбалари берганини даъво қилди.