Россия ҳукумати бензин ва дизель нархини оширмоқчи

Россия ҳукумати бензин ва дизель ёқилғиси нархини литрига 2,1 рублга оширишни муҳокама қилмоқда. Бу ҳақда “Коммерсантъ” нашри хабар берди. 

Нашр маълумотларига кўра, таклиф Энергетика вазирлиги томонидан илгари сурилган. Бош вазир ўринбосари Александр Новак бу бўйича тегишли таклифни Бош вазир Михаил Мишустинга юборган. Ҳукумат ёқилғи нархини ошириш орқали нефт компанияларининг импорт ёқилғисини сотишдаги зарарларини қоплашни режалаштирмоқда.

Ҳозир харажатларни қоплашнинг икки варианти бор. Биринчи вариантда нефт компанияларига бюджетдан кўпроқ маблағ ажратилади, бензин нархи эса литрига 1,6 рублга ошади. Иккинчи вариантда бюджетдан қўшимча маблағ берилмайди, аммо ёқилғи литрига 2,1 рублга қимматлашади. Молия вазирлиги ва ҳукумат иккинчи вариантни маъқул кўрмоқда.

Александр Новакнинг мурожаатида айтилишича, хориждан олиб келинган бензин ва дизель ёқилғисини йирик нефт компанияларининг амалдаги нархларида сотиш ҳар бир литр учун 13–18 рубль зарар келтирган.

Бу давлат компенсациялари ҳисобга олинганда ҳам кузатилган. Бунга санкциялар сабабли хорижий етказиб берувчиларнинг қўшимча тўлов талаб қилиши ва ёқилғини Россия ҳудуди бўйлаб ташиш харажатларининг ошиши сабаб бўлган.

Таклиф қабул қилинса, нефт компаниялари нархларни нафақат импорт қилинган, балки Россияда ишлаб чиқарилган бензин ва дизель ёқилғиси учун ҳам ошириши мумкин.

Литрига 2,1 рубллик қўшимча нарх нефт компанияларига ҳар ой тахминан 12 миллиард рубль қўшимча даромад келтиради. Бензин баки 50 литр бўлган автомобиль эгаси учун эса бакни тўлиқ тўлдириш харажати 105 рублга ошади.

21 октябрда эълон қилинган статистикага кўра, 19 октябрь ҳолатида Россияда бензиннинг ўртача нархи литрига 78,04 рублни ташкил этган. Ёқилғи турлари бўйича нархлар қуйидагича бўлган:

• AI-92 бензини — литрига 74,02 рубль;
• AI-95 бензини — литрига 80,30 рубль;
• дизель ёқилғиси — литрига 86,58 рубль

2026 йил бошидан буён бензин 20,5 фоизга, дизель ёқилғиси эса 13,4 фоизга қимматлаган. Шу даврда Россияда умумий инфляция 6,15 фоизни ташкил этган. Шундай қилиб, бензин нархи умумий инфляциядан 3,3 баравар, дизель ёқилғиси нархи эса 2,2 баравар тезроқ ошган.

Россия Энергетика вазирлиги ҳисоб-китобларига кўра, литрига 2,1 рубллик қўшимча нарх жорий этилса, йирик нефт компанияларига қарашли ёқилғи қуйиш шохобчаларида 2026 йил охиригача бензин нархи 11 фоизга ёки литрига 7,1 рублга ошиши мумкин. Ёзги дизель ёқилғиси эса 10,7 фоизга ёки литрига 8,2 рублга қимматлаши кутилмоқда.

Бу прогнозлар фақат йирик нефт компанияларига қарашли ёқилғи қуйиш шохобчаларига тегишли. Росстат статистикасига мустақил шохобчалардаги нархлар ҳам киритилган. Шу сабабли ушбу кўрсаткичларни тўғридан тўғри таққослаб бўлмайди.