OpenAI олимлар бир асрдан бери ечолмаган математик масалани ечди

OpenAI компанияси деярли бир аср давомида математикларни қийнаб келган Навье–Стокс масаласини сунъий интеллект ёрдамида ҳал қилганини маълум қилди. Бу ҳақда OpenAI хабар берди.

Навье–Стокс масаласи математикадаги энг мураккаб ечилмаган масалалардан бири бўлиб, Clay Mathematics Institute томонидан белгиланган 7 та “Минг йиллик муаммоси” қаторига киради. Уларнинг ҳар бирини тўлиқ ҳал қилган тадқиқотчи учун 1 миллион долларлик мукофот белгиланган.

OpenAI маълум қилишича, масалани ҳал қилиш учун компаниянинг энг сўнгги GPT-6 Astra моделига қараганда кучлироқ ички сунъий интеллект тизимидан фойдаланилган. Бир вақтнинг ўзида қарийб 10 мингта мустақил ишлайдиган СИ агенти масала устида ишлаган ва ечимга 88 соат ичида эришилган.

Компания тадқиқотчиси Себастьен Бюбек Навье–Стокс масаласининг ечимини сўнгги бир йил давомида сунъий интеллект имкониятлари ривожининг “ажойиб якуни” деб атаган. OpenAI маълумотларига кўра, ечимни текширишга GPT-6 Astra моделига тахминан 17 соат керак бўлган.

Навье–Стокс тенгламалари ҳаво ва сув каби суюқликлар ҳаракатини тасвирлашда қўлланади. Масала ушбу тенгламалар муайян шароитларда барқарорлигини йўқотиб, ечимлар “портлаб кетиши”, яъни суюқлик тезлиги назарий жиҳатдан чексиз қийматга етиши мумкинми, деган саволни ўрганади. OpenAI тақдим этган исботга кўра, бундай ҳолат юзага келиши мумкин.

Бироқ компаниянинг баёноти олимлар ўртасида баҳсларга сабаб бўлди. Нью-Йорк университети профессори, математик Тристан Бакмастер OpenAI ўз тадқиқоти ҳақида хабар топганидан кейин Навье–Стокс масаласи устидаги ишини тезлаштирганини билдирди.

Бакмастер ва Anthropic компаниясида ишлайдиган бошқа тадқиқотчи ҳам мазкур масала бўйича ўз натижаларини эълон қилиш арафасида бўлган. Улар олиб бораётган ишларнинг бир қисми OpenAI серверларидаги Codex моделида сақлангани сабабли Бакмастер маълумотлардан фойдаланилган бўлиши мумкинлигидан хавотир билдирган.

Шу билан бирга, олим бу ҳолат бўйича OpenAI’ни айбламаганини таъкидлаган. 

“Мен уларнинг модели нима қилганини ёки қандай ишлаганини билмайман. Маълумотларимиздан фойдаланилган-қилинмаганини ҳам билмайман. Ҳеч кимни ҳеч нарсада айбламаяпман”, деган у.

OpenAI эса математика бўйича иш олиб борган тадқиқотчиларнинг материалларидан фойдаланилгани ёки компания серверларидаги маълумотларга кирилганини рад этди. Бюбек компания бошқа олимларнинг ишларидан фойдаланмаганини маълум қилди.

Бироқ OpenAI ўз баёнотида тадқиқотчиларнинг маҳсулотларидан фойдаланиши моделларни такомиллаштиришга қандайдир тарзда ҳисса қўшган бўлишини тўлиқ истисно қилиб бўлмаслигини ҳам билдирган.

Компаниянинг айтишича, Навье–Стокс масаласи устида ишлашга бошқа “Минг йиллик муаммолари”дан иккитаси ечилгани ҳақида тарқалган хабарлар туртки бўлган. OpenAI ушбу иш орқали сунъий интеллект илмий тадқиқотларни қай даражада тезлаштириши мумкинлигини кўрсатишни мақсад қилган.

Математика соҳасида сунъий интеллектнинг имкониятлари сўнгги вақтларда сезиларли даражада кенгаймоқда. OpenAI май ойида қарийб 80 йил аввал илгари сурилган яна бир математик муаммо бўйича натижага эришганини билдирган, Google DeepMind эса ўз моделлари халқаро математика олимпиадаси даражасидаги масалаларни еча олишини намойиш қилган.

Навье–Стокс масаласини ҳал қилган математик 1 миллион доллар мукофот олиши мумкин. Бироқ OpenAI ушбу мукофот учун даъво қилмаслигини маълум қилган. 

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ OpenAI 13 ёшдан 17 ёшгача бўлган ўсмирлар учун махсус ChatGPT версиясини ишга туширганди.