Марказий Осиёда сув танқислиги хавфи ортмоқда – Шавкат Мирзиёев

Марказий Осиёда музликларнинг эриши, сув танқислиги, қурғоқчилик каби хатарларнинг кўлами ортмоқда. Бу ҳақда бугун, 11 ноябрь куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Анталия шаҳрида бўлиб ўтаётган БМТнинг Иқлим ўзгариши бўйича Ҳадли конвенцияси томонлари конференциясининг 31-сессияси (COP31) доирасида Жаҳон етакчилари саммитининг ялпи мажлисидаги нутқида сўз очди.

Ўзбекистон раҳбари нутқининг аввалида Туркия Республикаси Президенти Ражаб Тойиб Эрдўғанга самимий меҳмондўстлик учун миннатдорлик билдирган ҳамда Туркия ва Австралия ҳамраислигида ўтаётган конференцияга юқори даражада тайёргарлик кўрилганини эътироф этган.

Мамлакат етакчисининг таъкидлашича, Ўзбекистон иқлим ўзгаришига қарши курашиш бўйича глобал саъй-ҳаракатларни изчил қўллаб-қувватлаб келмоқда ҳамда ўз тараққиёт моделини “яшил” технологиялар асосида, табиий ресурслардан оқилона фойдаланган ҳолда қурмоқда.

Халқаро ҳамжамиятнинг эътибори бу борада миллий миқёсда амалга оширилаётган саъй-ҳаракатлар ва эришилган натижаларга қаратилган.

Углерод чиқаришни камайтириш доирасида мамлакат ялпи ички маҳсулот бирлигига тўғри келадиган газ чиқиндиларини 35 фоизга қисқартириш борасидаги мақсадини муддатидан олдин бажарган. 2035 йилга қадар ушбу кўрсаткични 50 фоизга етказиш бўйича янги марра белгиланган.

Сўнгги ўн йилда Ўзбекистон иқтисодиётида сув сарфи деярли икки бараварга, ҳавзалардан олинаётган сув миқдори эса бешдан бир қисмга камайган. Суғориладиган ер майдонларининг 60 фоизида сув тежовчи технологиялар жорий этилган.

Ерларни қайта тиклаш бўйича олиб борилган кенг кўламли ишлар натижасида мамлакатда ўрмонлар майдони олти миллион гектарга кўпайтирилган, унинг учдан бир қисми Оролбўйи ҳудудига тўғри келади.

Чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегияси ҳаётга изчил тадбиқ этилмоқда.

Ўзбекистонда юритилаётган давлат сиёсатида ёшлар масаласи марказий ўрин тутиши алоҳида таъкидланган.

“Мамлакатимизда болаларнинг экологик тарбияси оила, маҳалла ва мактабдан бошланади. Ёш авлодга сувни тежаш, дарахтларни парвариш қилиш, атроф-муҳитни тоза ва озода сақлаш боғчаданоқ ўргатилади”, дейди Ўзбекистон Президенти.

Ўзбекистоннинг ҳар бешинчи фуқароси мактаб ўқувчиси ёки талаба экани қайд этилган. Бу эса 2050 йилга бориб Ўзбекистон аҳолисининг тўртдан уч қисми табиатга ғамхўрлик руҳида таълим олишини англатади.

Президент келгусидаги қўшма саъй-ҳаракатлар борасида ўз нуқтаи назарини баён қилиб, иқлим ўзгариши билан боғлиқ муаммоларга ҳеч бир давлат якка ўзи ечим топа олмаслигини таъкидлаган.

“Марказий Осиёда музликларнинг эриши, сув танқислиги, қурғоқчилик каби хатарларнинг кўлами ортмоқда. Умумий таҳдидлар минтақа давлатларидан муштарак ҳаракатларни талаб қилади”, дейди давлат раҳбари.

Шу муносабат билан минтақавий Иқлим интеграцияси моделини ривожлантириш ташаббуси илгари сурилган. Ушбу йўналишдаги ҳамкорликни учта асосий йўналиш бўйича бошлаш мақсадга мувофиқлиги билдирилган.

Биринчиси – ахборот йўналиши. Бу борада Жаҳон метеорология ташкилоти кўмагида иқлим хавф-хатарлари тўғрисидаги маълумотлар алмашинуви инфратузилмасини яратишга киришиш таклиф этилган.

Иккинчиси – технологик йўналиш. “Eco Expo” кўргазмасини минтақамизга мос замонавий экологик ечимлар берадиган доимий инвестиция ва технологиялар майдонига айлантиришга тайёрлик билдирилган.

Учинчиси – молиявий йўналиш. Маҳаллий шароит ва эҳтиёжлар ҳисобга олинадиган барқарор молиялаштиришни таъминлаш учун тараққиёт банклари ва мақсадли жамғармалар билан биргаликда янги кўмак воситалари – имтиёзли грантлар, шунингдек, “мовий” ва “арид” молиялаштириш механизмларини ишлаб чиқиш ташаббусини илгари сурган.

Президент Шавкат Мирзиёев сўзининг якунида конференция иштирокчиларини иқлим интеграцияси моделини амалий мазмун билан бойитишга чақирган ҳамда ушбу ҳаётий муҳим моделни дунёнинг барча манфаатдор минтақаларида қўллашни таклиф этган.