“Катта ишкал”: Nvidia раҳбари хотинига хиёнат қилганини тан олди

Американинг энг йирик чип ишлаб чиқарувчиси бўлган Nvidia компанияси раҳбари Женсен Хуанг Хитой махсус хизматларига ишлагани айтилаётган аёл билан ишқий муносабатда бўлган. Ушбу хабарлар юзасидан мустақил текширув ўтказилади. Хуангнинг ўзи эса хотинига хиёнат қилганини тан олди. Бу ҳақда компания сайтида хабар берилди.

Nvidia компаниясининг маълум қилишича, директорлар кенгашида бирор-бир махфий маълумотлар сизиб чиққанлиги ёки АҚШ миллий хавфсизлигига таҳдид юзага келганлигига шубҳа қилиш учун асос йўқ. Компания Хуанг келгусида ҳам унинг раҳбари сифатида ишлашни режалаштираётганини қўшимча қилган.

Nvidia баёнотида айтилишича, компания “асосчимиз ва директорлар кенгаши раҳбари Женсен Хуанг хорижий разведка операцияси нишонига айлангани ҳақидаги сўнгги хабарлар фонида” мустақил текширув бошлашга қарор қилган.

“Директорлар кенгаши АҚШнинг миллий ва иқтисодий хавфсизлигини биринчи ўринга қўяди. У Nvidia ва унинг акциядорлари манфаатлари учун ўта муҳимдир. Кенгашда миллий хавфсизлик ёки Nvidia’нинг махфий маълумотлари хавф остида қолган деб ҳисоблаш учун асослар бўлмаса-да, мавжуд барча маълумотлар кенгаш томонидан тайинланган текширув томонидан ўрганиб чиқилади”, дейилади хабарда.

Ишқий муносабат 

Хуангнинг хитойлик айғоқчи билан бўлган муносабати ҳақида “New York Times” газетаси хабар берди. Нашр маълумотларига кўра, Nvidia директори Элис Хуанг исмли аёл билан ишқий муносабатга киришган (у Америка компанияси раҳбари билан фамилиядош бўлиб, қариндоши эмас).

Элис Хуанг Сингапурда жойлашган, дата-марказларни бошқарадиган ва Nvidia’дан чиплар сотиб оладиган Megaspeed компанияси билан боғлиқ. “New York Times” таянган манбалар маълумотига кўра, АҚШ махсус хизматлари Элис Хуангни (у шунингдек Хуанг Лэ номи билан ҳам танилган) кузатиб борган ва унинг Хитой ҳукумати топшириғи билан ҳаракат қилганини аниқлаган.

АҚШ разведка ҳамжамиятининг фикрича, Элис Хуанг Хитой Давлат хавфсизлиги вазирлиги томонидан ёлланган.

Шунингдек, “Financial Times”нинг ҳам ёзишича, АҚШ махсус хизматлари маъруза тайёрлаган ва унга кўра, Женсен Хуанг Элис Хуанг билан ишқий муносабатда бўлган. Аввалроқ, ижтимоий тармоқларда Nvidia раҳбари Элис Хуанг билан бирга тасвирланган фотосуратлар ҳам пайдо бўлган.

“New York Times” маълумотларига кўра, АҚШ махсус хизматлари бир йилдан кўпроқ вақт олдин Элис Хуангни кузатишни бошлаган ва у Женсен Хуанг билан хабар алмашаётганини аниқлаган. АҚШ разведка ходимлари бу мулоқот ишқий хусусиятга эга деб ҳисоблаган.

“Бир йилча олдин Элис Хуангнинг кузатилиши ҳақида АҚШ Президенти Дональд Трампга ахборот берилган”, деб ёзади NYT. 

Кеча, 8 ноябрь куни куни журналистлар Трампдан ушбу маълумотга жавобан бирор-бир чора кўришим керак эди деб ҳисоблайсизми, деб сўраган. 

“Йўқ, ундай деб ўйламайман. Мен уни муносиб йигит деб ҳисоблайман”, деб жавоб берган АҚШ Президенти.

FT талқинига кўра, Америка компанияси раҳбарининг тахминий хитойлик айғоқчи билан алоқаси тўғрисидаги маъруза Трампнинг Пекинга ташрифи ва шу йилнинг сентябрь ойида ХХР раҳбари Си Цзиньпин билан учрашуви олдидан АҚШнинг юқори лавозимли мулозимлари орасида тарқатилган.

Элис Хуанг Пекинга айнан қандай маълумотларни узатиши мумкин бўлгани, бу маълумотлар қанчалик қимматли экани ва у ахборот йиғишни айнан қачон бошлагани ноаниқлигича қолмоқда.

Хитой томони эса Nvidia раҳбарига қарши айғоқчилик айбловларини “асоссиз спекуляциялар” деб атаб, рад этган.

Женсен Хуангнинг ўзи нима деди?

Женсен Хуанг “Bloomberg”га берган интервьюсида Megaspeed фирмаси вакилига нисбатан АҚШ томонидан ўтказилаётган текширув маълумотларига изоҳ берган. 

“Бизнинг муносабатларимиз, мулоқотларимиз Megaspeed компаниясига тегишли эди ва улар мутлақо нормал бўлиб, уларда ҳеч қандай фавқулодда нарса йўқ эди”, дейди у.

Бироқ жорий дам олиш кунлари Nvidia раҳбари хотинига хиёнат қилганини тан олган ва бунинг учун “барча масъулиятни ўз зиммасига олишини” айтган. Унинг бу баёноти компания сайтида эълон қилинди.

“Мен хотинимга хиёнат қилдим. Менинг ҳаракатларим унга ва фарзандларимизга озор берди. Менинг ҳаракатларимга ҳеч қандай оқлов йўқ. Мен энг чуқур узрларимни келтираман”, деб ёзади Женсен Хуанг.

У сўзида давом этади: “Nvidia директорлар кенгаши ОАВ хабарларида айтилган миллий хавфсизлик бўйича хавотирлар юзасидан мустақил текширув бошлади. Мен ушбу текширувни қўллаб-қувватлайман ва у билан тўлиқ ҳамкорлик қиламан.

Мен мамлакатимизни ва компаниямизни яхши кўраман. Мен Nvidia’ни ҳимоя қилиш ва Америка миллий хавфсизлигини қўллаб-қувватлаш ниятидаман. Мен америкалик эканимдан жуда фахрланаман ва бунинг учун миннатдорман”, дейди у.

Nvidia’нинг аҳамияти ва Женсен Хуангнинг роли қандай?

Nvidia – дунёдаги энг йирик ва қиммат компаниялардан бири. Микропроцессорлар ишлаб чиқарувчиси сифатида у кучли компьютер чипларига боғлиқ бўлган сунъий интеллект технологияларини ривожлантиришда марказий роль ўйнайди. Ҳозирда Nvidia’нинг бозор қиймати 4,5 триллион долларга баҳоланмоқда.

Женсен Хуанг Nvidia’га 30 йилдан ортиқ вақтдан бери раҳбарлик қилиб келмоқда. У ушбу компанияни банкротликдан бир неча бор қутқариб қолган ва айнан у сўнгги йиллардаги дунё СИ-бумидан анча олдин сунъий интеллектга пул тиккан.

Дастлаб Nvidia микропроцессорлари асосан компьютер ўйинлари учун мўлжалланган, аммо Хуанг уларни айнан СИ ривожланиш истиқболларини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқишга қарор қилган. Сўнгги йилларда ушбу қадам компания капитализациясининг кескин ўсишига олиб келди.

“Жорий можаро меҳнаткаш, перфекционист ва ўз ходимларидан ҳамиша энг юқори стандартларни талаб қиладиган шахс сифатида кўриладиган Женсен Хуанг учун жиддий зарба бўлди”, деб ёзади BBC.

Нимага Хитой учун Nvidia муҳим?

Ўтган ҳафтада АҚШ Конгрессининг уч нафар аъзоси Хуангга унинг Элис Хуанг билан алоқаси ҳақидаги хабарлар муносабати билан кўрсатма беришни сўраб хат ёзган. Улар Nvidia раҳбарига “душманлик қилувчи хорижий айғоқчиликнинг олдини олишга мўлжалланган хавфсизлик баённомалари” ҳақида гапириб беришни таклиф қилган.

Сунъий интеллект соҳасида АҚШ билан рақобатлашишга уринаётган Хитой Nvidia томонидан ишлаб чиқарилган микропроцессорларни сотиб олишдан манфаатдор. Бироқ Вашингтон бундай маҳсулотлар экспортига чекловлар киритган, бу эса Хитой билан муносабатларда кескинликни келтириб чиқарган.

Хусусан, АҚШ расмийлари Nvidia’нинг энг илғор H200 процессорларидан бирини Хитойга етказиб беришни тақиқлаган. Бунга ушбу чиплар Хитой компанияларига сунъий интеллект соҳасида Америка компанияларини ортда қолдиришга ёрдам бериши мумкинлигидан хавотирлар сабаб бўлган.

Бироқ жорий йилнинг январь ойида Трамп администрацияси H200 чипларини муайян шартлар асосида Хитойга етказиб беришга рухсат берди.