“Қанака аҳамияти бор?” Алишер Қодиров Тошкентдаги тарихий бинoни сақлашга эътироз билдирди (видео)

“Миллий тикланиш” демократик партияси раиси, Қонунчилик палатаси депутати Алишер Қодиров Бобур кўчаси, 7-уйдаги бинoнинг маданий мерос объекти сифатида муҳофаза қилинишига қарши фикр билдирди. Бу ҳақда кеча, 15 сентябрь куни Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг навбатдаги мажлисида гапирди.

Қодиров Тошкент шаҳрининг марказида эски бинoни маданий мерос объекти сифатида сақлаб қолиш учун судлашувлар ва низолар давом этаётганини танқид қилган. Депутат мазкур бинo рус рассомининг уйи экани, унинг Ўзбекистон учун қандай тарихий ёки маданий аҳамиятга эга эканини савол остига қўйган.

“Маданий мерос сифатида унинг бизга қанақа қадрияти бор? Қанака аҳамияти бор? Шоҳи-Зинданинг олдида мингдан бирига тўғри келадими? Қайси рассом бўлишидан қатъи назар”, деган Қодиров.

У, шунингдек, Маданий мерос агентлиги асосий эътиборини миллий маданиятни асрашга қаратиши кераклигини айтган.

“Агентлик умуминсоний қадриятлар агентлиги эмас, миллий маданиятимизнинг агентлиги. Агентлик биринчи ўринда миллий маданиятимизга диққатини, эътиборини қаратиши керак”, деган у.

Депутатнинг фикрича, давлат бюджетидан маданий мерос соҳасига маблағ ажратишда миллий маданиятни ҳимоя қилишга устувор эътибор берилиши керак.

Шундан сўнг, бугун, 16 сентябрь куни Маданий мерос агентлиги Қодировнинг фикрларига расмий муносабат билдирди.

Агентликка кўра, маданий мерос объектларига “бугун бизга керакми ёки керак эмасми?” деган мезон билан баҳо берилмайди.

Қайд этилишича, Бобур кўчаси, 7-уйдаги бинo 1935 йилда қурилган. Очиқ тарихий ва эксперт материалларида мазкур бинo Тошкент шаҳрида фаолият юритган таниқли меъмор Алексей Викторович Шусев номи билан боғлиқ экани қайд этилган.

Бундан ташқари, турли йилларда у ерда Ўзбекистон илм-фани ва маданияти ривожига ҳисса қўшган олим ва профессорлар, жумладан, академиклар Тошмуҳаммад Қори-Ниёзий, Василий Шишкин, шунингдек, Раҳим Атажонов ва Натан Маллаев каби мутахассислар яшаган.

Агентлик бинoнинг тарихи фақат унинг меъмори билан чекланмаслигини билдирган. Унга кўра, бинo XX асрда Тошкент шаҳрида меъморлик, илм-фан ва шаҳар маданиятининг ривожланиши билан боғлиқ бўлиб, унинг меъморий ечими ҳам шаҳарнинг тарихий муҳити шаклланиши нуқтаи назаридан қизиқиш уйғотади.

Объектнинг ҳуқуқий мақомига ҳам изоҳ берилган. 2020 йилда Агентлик ҳузуридаги Илмий-эксперт кенгаши томонидан бинoни Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари Миллий рўйхатига киритиш масаласи маъқулланган. 2021 йилда эса объектни Миллий рўйхатдан чиқариш таклифи рад этилган.

Бугунги кунда бинo моддий маданий мерос объекти сифатида давлат муҳофазасида турибди.

Шу билан бирга, Тошкент шаҳар ҳокимининг 2018 йил 30 октябрдаги 1550-сон қарори билан “UNIVERSAL PACKING MASTERS” МЧЖга мазкур манзилдаги мавжуд турар ва нотурар биноларни бузиш ҳамда ҳудудда кўп қаватли турар жой бинoси қуриш учун ер майдони ажратилган.

Агентлик ўрганишлари давомида мазкур қарор бинoнинг моддий маданий мерос объекти сифатидаги ҳуқуқий мақоми белгиланишидан олдин қабул қилингани аниқланган.

Агентлик, шунингдек, бундай масалаларни миллий қарама-қаршилик майдонига олиб чиқиш жамиятда ижтимоий тарангликни юзага келтириши мумкинлигини билдирган.

“Маданий мерос – умумий тарихимизнинг бир қисми. У бир миллатга тегишли эмас ва у билан боғлиқ инсоннинг келиб чиқиши туфайли ‘бегона’ бўлиб қолмайди”, дейилади муносабатда.

Агентликнинг қайд этишича, тарихий ва маданий объектларнинг қиймати қонун ҳамда профессионал экспертиза асосида аниқланиши, уларни сақлаш масаласида эса илмий ва ҳуқуқий мезонларга таяниш лозим.

“Маданий мероснинг миллати бўлмайди. У – тарих. Тарих эса ‘ўзимизники’ ва ‘бегонадики’га бўлинмайди”, дейилади Маданий мерос агентлиги муносабатида.