Британия олий ўқув юртлари банкротлик ёқасида – ОАВ

Британия университетлари раҳбарлари мамлакатдаги олий таълим соҳасида молиявий инқироз юзага келаётганидан огоҳлантирмоқда. Янги маълумотлар хорижлик талабалар сонининг кескин камайганини кўрсатяпти, бу эса олий ўқув юртларини даромадларининг салмоқли қисмидан маҳрум қилмоқда ва уларнинг келажагини хавф остига қўймоқда. Бу ҳақда “The Guardian” хабар берди.

ОТМ ректорлари ҳукуматни Кир Стармер даврида хорижлик талабаларнинг ўқиш тўловидан ундириладиган йиғимни қайта кўриб чиқишга чақирган, олий таълим ишлари бўйича собиқ вазир эса университетлардан бирини банкрот бўлиш хавфи борлигидан огоҳлантирган.

Ички ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, июль ойи охирига келиб талабалик визаларига топширилган аризалар сони ўтган йилга нисбатан 11 фоизга камайган. Ёзги аризалар ўқув йили бошлангунга қадар топширилганлиги сабабли, баъзи олий ўқув юртлари хорижлик талабаларни ўқишга қабул қилиш кўрсаткичи 30 фоизгача тушиб кетишидан хавотирда. 

“Ҳар бешта хорижлик талаба университетдаги битта иш ўрнига таъсир қилади. Ва бу камаяётган рақамлар муқаррар равишда олий ўқув юртларининг молиявий аҳволига ва ходимлар штатига ўз таъсирини кўрсатади”, дейди Лондон Қироллик коллежи ректори профессор Шитиж Капур.

Британиялик талабалар учун ўқиш тўлови миқдори 2017 йилдан 2025 йилгача 9 250 фунт стерлинг даражасида музлатиб қўйилгани, инфляция эса бу суммани тахминан учдан бир қисмга қадрсизлантиргани муаммони янада оғирлаштирмоқда. Шу билан бирга, тўловларнинг кейинги оширилиши ҳар бир хорижлик талабадан ундириладиган 925 фунт миқдоридаги янги йиғим сабабли ўз қимматини йўқотади.

Олий таълим ишлари бўйича собиқ консерватив вазир Дэвид Уиллеттс олий ўқув юртлари айнан ўқиш тўловларининг кўп йиллик музлатилиши сабабли ортиб бораётган молиявий босим остида эканини тасдиқлаган ва университетлардан қайсидир бири банкрот бўлиши мумкинлигини истисно этмаган. Russell Group таркибига кирувчи олий ўқув юртларидан бири – Эксетер университети – Корнуоллдаги Пенрин кампусида география курсларини, шу жумладан бу йил ҳужжат топширган абитуриентлар учун мўлжалланган курсларни бекор қилишини эълон қилиб бўлган.

Russell Group раҳбари Либби Хакетт кетма-кет келган ҳукуматларнинг бир қатор оммабоп бўлмаган қарорлари, шу жумладан хорижлик талабалардан олинадиган йиғим, Британия олий таълимининг жаҳон бозоридаги обрўсига путур етказаётганидан огоҳлантирган. Унинг сўзларига кўра, хорижлик талабалар сонининг камайиши сабабли Буюк Британия аллақачон қарийб 3 миллиард фунт иқтисодий фойдадан маҳрум бўлган. Universities UK раҳбари Вивьен Стерн визалар бўйича маълумотларни ҳукумат учун офат сигнали деб атаган ва ҳукуматни хорижликларнинг ўқиш тўловига солиқ солиш ғоясидан воз кечишга чақирган. Касб-ҳунарга ўргатиш масалалари бўйича вазир Жеки Смит бунга жавобан расмийлар келажакда ўқиш тўловининг ошишини таълим сифати билан боғламоқчи эканини айтган.