Абу-Дабида Украина бўйича музокаралар бошланди. Нималар маълум?

Бугун, 10 ноябрь куни Абу-Дабида Россия, АҚШ ва Украина музокаралари бошланди. Музокаралар икки кун – 10 ва 11 ноябрь кунлари давом этади. Делегациялар муҳокама қилишни назарда тутган устувор масалалар ҳам маълум. 

Россия делегациясига Президент ёрдамчиси Владимир Мединский бошчилик қилмоқда. ТАСС аниқлик киритишича, унинг таркибига делегациянинг беш нафар аъзоси ва олти нафар эксперт кирган – делегация аъзолари орасида Россия ФХХ Оператив ахборот ва халқаро алоқалар хизмати бошлиғи Алексей Комков, Ташқи ишлар вазири ўринбосарлари Михаил Галузин ва Сергей Рябков, Россия Қуролли кучлари Бош штаби Бош бошқармаси бошлиғи Игорь Костюков бор.

Музокараларда Украина томонидан Ташқи қидирув хизмати раҳбари Рустам Умаров вакиллик қилмоқда. РБК-Украина маълумотларига кўра, у билан бирга Абу-Дабига Президент офиси раҳбари Кирилл Буданов, Олий Рададаги “Слуга народа” фракцияси раҳбари Давид Арахамия, Президент офиси раҳбарининг биринчи ўринбосари Сергей Кислица ва Мудофаа вазирлиги Бош қидирув бошқармаси бошлиғи ўринбосари Вадим Скибицкий жўнаб кетган.

Умаров, шунингдек, Украина делегацияси устувор деб ҳисоблайдиган масалаларни очиқлади. Гап ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш, уруш тугаганидан кейинги хавфсизлик кафолатлари ва мамлакат иқтисодиётини қайта тиклаш ҳақида бормоқда. Гуманитар масалалар музокараларнинг алоҳида йўналишига айланади.

“Ушбу масалаларда максимал даражада илгарилаш ва тинчликни яқинлаштириш учун ишлаяпмиз”, дейди Умаров.

Америка делегациясига АҚШ Президентининг махсус вакили Стив Уиткофф ва куёви Жаред Кушнер бошчилик қилмоқда.

Россия, АҚШ ва Украинанинг Абу-Дабидаги музокараларининг биринчи куни Киев учун хавфсизлик кафолатлари ва Европадаги хавфсизлик архитектурасини қайта кўриб чиқиш эҳтимолига бағишланади. Иккинчи куни томонлар ҳудудий масалаларни, шу жумладан чегаралар ва чегараланиш чизиқларини, шунингдек, бир қатор бошқа мавзуларни муҳокама қилишни режалаштирмоқда. 

Манбаларнинг сўзларига кўра, музокараларнинг икки асосий йўналиши – ҳудудий масала ҳамда Украина ва Европа учун келажакдаги хавфсизлик механизмлари – бир-бири билан боғлиқ ва бир вақтнинг ўзида кўриб чиқилиши керак.

Америкалик махсус вакиллар Стив Уиткофф ва Жаред Кушнер кейинги музокаралар раундларида Европа мамлакатларининг иштирок этишига эришмоқчи. “Politico” манбаларининг сўзларига кўра, музокарачилар ушбу учрашув Европанинг тўлақонли иштирокисиз ўтадиган охирги учрашув бўлишини хоҳлайди. 

“Европанинг музокаралар столи атрофида бўлиши бизга керак”, дейди суҳбатдошлардан бири.

Шу билан бирга, асосий уч томонлама консультацияларда Европа вакиллари иштирок этмайди. Абу-Дабига етиб борган Буюк Британия, Германия ва Франциянинг хавфсизлик бўйича маслаҳатчилари, шунингдек, Италия, НАТО ва ЕИ институтлари вакиллари Уиткофф ва Кушнер билан алоҳида муҳокамалар ўтказиши кутилмоқда.

Украина ва Россия учун хавфсизлик кафолатлари эҳтимолий тинчлик йўли билан ҳал қилиш муҳокамасининг марказий мавзуларидан бирига айланган. Ноябрь ойи бошида Уиткофф 10-11 ноябрь кунлари Абу-Дабида бўлиб ўтадиган уч томонлама музокараларда томонлар хавфсизлик соҳасидаги “урушдан кейинги келишувлар”, деэскалация ва “тинчлик сари кейинги қадамлар”ни ҳам муҳокама қилишини маълум қилган.

Хавфсизлик кафолатлари масаласи музокараларнинг олдинги босқичларида ҳам кўтарилган. Февралда Украина Президенти Владимир Зеленский уларни тинчликка эришиш учун “ягона реал асос” деб атаган. Москва эса, ўз навбатида, келишув унинг хавфсизлик соҳасидаги манфаатларини ҳисобга олиши кераклигини таъкидлаган. Россия ТИВ раҳбари ўринбосари Александр Грушко шартлар қаторида Украинанинг НАТОга киришдан ва ўз ҳудудида хорижий қўшинларни жойлаштиришдан воз кечишини тилга олган. Шу билан бирга, у Россия Европа мамлакатлари билан ўзаро хавфсизлик кафолатларини юридик жиҳатдан мустаҳкамлашга тайёрлигини билдирган.

Москва ва Киев ўртасидаги тўғридан тўғри мулоқот уч йилдан ортиқ танафсусдан сўнг 2025 йилнинг баҳорида қайта тикланганди. Томонлар Истанбулда учта музокаралар раундини ўтказди – 16 май, 2 июнь ва 23 июль кунлари. Уларнинг якунлари бўйича асирларни алмашиш ва ҳалок бўлганларнинг жасадларини қайтариш бўйича келишувларга эришишга муваффақ бўлинди.

2026 йил бошида музокаралар Вашингтон воситачилигида фаоллашди. Биринчи уч томонлама раунд Абу-Дабида 23-24 январь кунлари, иккинчиси ўша ерда 4-5 февраль кунлари бўлиб ўтди. Делегациялар учинчи учрашувни Женевада 17-18 февраль кунлари ўтказди.