“Iman Invest” tevaragidagi janjal moliya bozorini tebratib yubordi

Keça, 25 oktyabr kuni Islom moliyasiga muvofiqlaştiriş kengaşi (IFCB) “Iman Invest” bilan hamkorlikni zudlik bilan va töliq töxtatganini e’lon qildi. Bu haqda kengaş a’zolari – islom moliyasi böyiça xalqaro auditor Mahmud Usmon va xalqaro huquqşunos Husayn Rajabov bayonot berdi.

Mahmud Usmonning bayonotiga köra, kompaniya faoliyati böyiça yakuniy xulosa berilmagan, şar’iy auditoriya jarayoni esa davom etgan. 2026 yil iyul oyida kengaşga kompaniyadagi şubhali tranzaksiyalarni aks ettiruvçi hujjatlar kelib tuşgan. Şundan söng xalqaro moliyaçilar, huquqşunoslar va şar’iy auditorlardan iborat taftiş komissiyasi tuzilib, uç yarim oy davomida tekşiruv olib borilgan. Moliyaviy tekşiruvlar 15 oktyabr kuni yakunlangan.

“Kengaş “Iman Invest” bilan ikki yildan ziyod hamkorlikda bölganiga qaramasdan, şu davrgaça bu tranzaksiyalar kengaşga tasdiqlaşi uçun taqdim etilmagan. Kengaş bu muammolarning kölamini aniqlaş va iloji bölsa bartaraf etiş böyiça körsatmalar va muddatlar belgiladi. Muammoni aniqlaş maqsadida xalqaro toifadagi moliyaçilar, xalqaro toifadagi huquqşunos va şar’iy auditordan iborat taftiş komissiyasi tuzilib, içki moliyaviy, huquqiy va şar’iy tekşiruvlar ötkazildi. Oxirgi uç yarim oy davomida muammo kölami, sabablari, yeçimlari, imkoniyatlari örganildi. 15 oktyabr kuni moliyaviy tekşiruvning eng oxirgi natijalari ma’lum böldi”, deydi Mahmud Usmon.

IFCB xulosasiga köra, kompaniya rahbariyati investorlar mablağlaridan islom moliyasi tamoyillari, içki hujjatlar va Özbekiston qonunçiligiga zid ravişda foydalangan. Xususan, “Iman Invest” mudoraba asosida faoliyat yuritişiga qaramay, investor kapitali yoki uning bir qismi qaytarilmaydigan holatga kelgan paytda ham foyda taqsimlangani aytilgan. Şuningdek, investorlar mablağlari qimmatbaho avtomobillar va xonadonlar xaridi, şaxsiy manfaatlar hamda ma’muriy xarajatlarga sarflangani ta’kidlangan.

Kengaş ma’lumotiga köra, buning oqibatida kompaniyada bir neça million dollarlik kamomad yuzaga kelgan. Kengaş vakili investorlar mablağlarini qaytariş talabi qöyilgan taqdirda, kompaniya uşbu majburiyatlarni töliq bajara olmasligi mumkinligini bildirgan. Şu sababli aniqlangan qoidabuzarliklar bartaraf etilib, zarar qoplanmagunça kengaş “Iman Invest”ga mablağ kiritişni şariat nuqtai nazaridan tavsiya etmasligini ma’lum qilgan.

“Iman Invest” asosçisi ayblovlarni rad etdi

“Iman Invest” kompaniyasi asosçisi Rustam Rahmatov Mahmud Usmon tomonidan kompaniya faoliyatiga nisbatan bildirilgan davolarni rad etdi. Uning aytişiça, tomonlar örtasidagi kelişmovçilik xizmat haqlarini kamaytiriş masalasi va kompaniya aksiyalaridan uluş söralişi ortidan yuzaga kelgan. Rahmatovning bildirişiça, Mahmud Usmon bilan ikki yarim yillik hamkorlik davomida unga 100 ming dollardan ortiq xizmat haqi tölangan. Keyinçalik kompaniya uşbu tölovlarni kamaytirişga qaror qilgan. Şuningdek, Mahmud Usmon “Iman xolding” aksiyalaridan uluş söragan. Rahmatov esa kompaniya şeriklari bilan maslahatlaşib, bu taklifni rad etgan. Şundan söng tomonlar örtasida kelişmovçilik yuzaga kelgan.

“Ijtimoiy tarmoqlarda Mahmud Usmon tomonidan kompaniyamizga keltirilgan da’volarga qöşilmaymiz. Çunki har bir ayblov dalil asosida bölişi kerak. Biz Mahmud Usmon bilan ikki yarim yil davomida hamkorlik qildik va şu hamkorlik davrida oylik sifatida 100 ming dollardan köproq oylik töladik. Kelişmovçiligimiz aynan biz şu oylik tölovlarni kamaytirişimizdan boşlandi va undan taşqari bizdan katta uluş söraldi, ya’ni “Iman” holdingining aksiyalari söraldi va biz şeriklarimiz bilan maslahatlaşib, rad javobini berdik va natijada siz körgan video çiqdi. Musulmonning şa’ni va mulki boşqa musulmon uçun harom”, deydi kompaniya asosçisi.

Rahmatovning ma’lum qilişiça, Mahmud Usmon bilan hamkorlik töxtatilganidan keyin kompaniya Şayx Muhammad Taqiy Usmoniy bilan hamkorlikni boşlagan. Yangi audit natijalari taxminan bir oy içida e’lon qilinadi. Şuningdek, kompaniya ikki yil avval auditdan ötib, şar’iy talablarga muvofiqligi haqida ijobiy xulosa olganini bildirgan. Ötgan yil va joriy yil faoliyati böyiça tekşiruv natijalari ham jamoatçilikka taqdim etilişi aytilgan.

Kompaniya asosçisi şar’iy masalalarda qarorlar bir kişining fikriga emas, kengaşning umumiy xulosasiga tayanişi lozimligini qöşimça qilgan. Şu maqsadda bir neçta ulamolar iştirokida yangi şar’iy kengaş tuzilmoqda. Kelgusida kompaniyaning yangi xizmatlari va şartnomalari uşbu kengaş tomonidan körib çiqiladi. Kengaş tarkibini yaqin kunlarda e’lon qiliş rejalaştirilgan.

Rahmatov investorlar va hamkorlar oldidagi majburiyatlar öz kuçida qolişini alohida ta’kidlagan. Uning sözlariga köra, yuzaga kelgan kelişmovçilik kompaniyaning uşbu majburiyatlariga ta’sir qilmaydi.

“Sizdan har qanday tekşirilmagan va isboti yöq ma’lumotlarga işonmasligingizni iltimos qilaman va bu tuşunmovçilikni albatta qonun orqali hal qilamiz”, deydi Rustam Rahmatov.

Şundan söng, Mahmud Usmon özining rasmiy sahifasida yangi bayonot berib, kompaniyadagi moliyaviy tafovutlar va investorlar mablağlari bilan boğliq masalalarni oçiqladi. Uning aytişiça, kompaniyaning 70 mln dollarlik portfelida 20 mln dollarlik kamomad aniqlangan.

Mahmud Usmonning aytişiça, “Iman Invest” faoliyatini tekşirgan moliyaçilar kompaniya hujjatlarida 20 mln dollarlik kamomad borligini qayd etgan. U, şuningdek, taftiş komissiyasi tuzilgani va moliyaviy masalalar muhokama qilingan hujjatlar Rustam Rahmatov tomonidan imzolanganini bildirdi. Mahmud Usmon öz Telegram-kanalida “Iman Halal Investments” yagona iştirokçisining 2026 yil 1 iyuldagi taftiş komissiyasini taşkil etiş töğrisidagi qarorini ham e’lon qildi. Hujjatda boşqaruv kompaniyasiga operatsion xarajatlarni qoplaş uçun muntazam ravişda qarz mablağlari berilgani qayd etilgan. 2026 yil 31 may holatiga köra, boşqaruv kompaniyasining qarzi 2,97 mln dollarni taşkil etgan.

Şu bilan birga, hujjatda boşqaruv kompaniyasi xarajatlarini “Iman” zimmasiga yuklaş investorlarga tölanadigan dividendlar miqdorini kamaytirişi mumkinligi körsatilgan. Bu xarajatlar qatorida iş haqi, marketing, skoring va tranzaksiya komissiyalari keltirilgan. Taftiş materiallarida 2026 yil 31 may holatiga “Iman”ning BNPL portfelidagi muammoli kreditlar miqdori 9,5 mln dollarni taşkil etgani ham qayd qilingan. Portfelning taxminan 17–18 foizini muddati ötgan qarzlar taşkil etgan. Bundan taşqari, investorlar mablağlari töliq qaytarilmasidan ayrim dividendlar tölangani yuzasidan ham e’tirozlar bildirilgan.

128 ming dollarlik Mercedes-Benz S500 xaridi

Taftiş komissiyasi hujjatlarida Rustam Rahmatov foydalanişi uçun xarid qilingan Mercedes-Benz S500 avtomobiliga oid bitim ham tanqid qilingan. Qarorda keltirilişiça, 2026 yil 10 aprelda “Founders Trust ” MÇJ hisobiga 128 ming dollar ötkazilgan. Taftiş komissiyasi uşbu mablağ avtomobil xaridiga sarflanganini qayd etib, bitim kompaniya va investorlar manfaatlariga muvofiq emas, degan xulosaga kelgan. Komissiya avtomobilga oid hujjatlarni taqdim etiş, uni sotiş yoki mablağni qaytariş orqali ehtimoliy zararni qoplaş çoralarini körişni belgilagan. Şuningdek, Rustam Rahmatov bilan 2023 yil 1 dekabrda tuzilgan BYD Champion avtomobilini muddatli tölovga oliş şartnomasi böyiça tölovlar öz vaqtida amalga oşirilmagani ham qayd etilgan.

Mahmud Usmon hujjatlar bilan Rustam Rahmatov şaxsan tanişgani va ularni imzolaganini aytmoqda. U bir neça soat davom etgan Zoom yiğilişlarining yozuvlarini ham e’lon qilişini ma’lum qildi. Uning sözlariga köra, ayrim yiğilişlar tört, beş, hatto ön soat davom etgan. Materiallarni Telegram, Instagram va YouTube orqali tarqatiş rejalaştirilgan.

“Uluş söramaganman, yetimxonaga berişni aytganman”

Mahmud Usmon Rustam Rahmatovning kompaniyadan uluş talab qilgani haqidagi da’volarini rad etdi. Uning ta’kidlaşiça, aksinça, kompaniya rahbariga öz uluşini yetimxonaga berişni taklif qilgan va uni rahbarlikdan ketişga çaqirgan.

“Kerak emas menga uluşing, dedim. Yetimxonaga berib yubor dedim, menga uluş kerak emas, sen ketgin, odamlarning puli sening qölingda qolmasin, örningga boşqa rahbar qöyib, yöq bölib ketgin şu kompaniyadan dedim”, deydi Mahmud Usmon.

Uşbu suhbatga Şayx Abror Muxtor Aliy ham guvohlik berişi mumkinligini aytgan Mahmud Usmon Rustam Rahmatovning öziga nisbatan bildirgan ayblovlari yuzasidan sudga murojaat qilib, huquqlarini himoya qiliş niyatida ekanini bildirgan.

Şayx Taqiy Usmoniyga ham hujjatlar yuborilgan

Mahmud Usmon kompaniya faoliyatida şubhali deb hisoblayotgan tranzaksiyalarga oid hujjatlar prokuratura va tegişli taşkilotlarga topşirilganini ma’lum qildi. Uning aytişiça, Rustam Rahmatov avval Şayx Muhammad Taqiy Usmoniyning öğli Şayx Hasan bilan hamkorlik qilişi haqida gapirgan, keyinçalik esa Şayx Taqiy Usmoniyning özi bilan işlaşini bildirgan.

“Biz Şayx Taqiy Usmoniyga özimizning xulosamizni va uning barça dalillarini yetkazib qöyganmiz”, deydi Mahmud Usmon özining video murojaatida.

Uning ta’kidlaşiça, kompaniya faoliyati yuzasidan tayyorlangan xulosalar va dalillar arab tilida ham yuborilgan. Mahmud Usmon Şayx Taqiy Usmoniyning kompaniya bilan hamkorlik qilişiga şubha bildirgan, ammo bu masalaga vaqt oydinlik kiritişini aytgan.

Şuningdek, u ayrim vositaçilar va diniy ulamolar unga ehtiyot bölişni tavsiya qilganini ma’lum qildi. Biroq kompaniya faoliyatiga oid ma’lumotlarni oşkor qilişni jamoatçilik oldidagi vazifasi deb hisoblaşini ta’kidladi.

“Iman Invest”ning faoliyati nimalardan iborat?

“IMAN HALAL INVESTMENTS” mas’uliyati çeklangan jamiyati 2019 yil 24 aprelda davlat röyxatidan ötgan. Org.info ma’lumotlariga köra, kompaniyaning ustav fondi 10,1 mlrd sömni taşkil etadi. Korxona rahbari sifatida Zuhrillohöja Ruxillo öğli Boboyev körsatilgan. Kompaniyaning asosiy faoliyat turi kompyuter dasturlaştiriş sohasiga tegişli.

“Iman Invest” öz faoliyatini islom moliyasi tamoyillariga asoslangan investitsiya xizmatlari bilan boğlaydi. Kompaniya platformasida investitsiya kiritiş, biznes loyihalarida şerik sifatida iştirok etiş va mahsulotlarni muddatli tölov asosida xarid qiliş kabi xizmatlar taklif etilgan.

Umidbek Sulaymonov