Трампнинг таҳдиди: Гренландия ТИВ раҳбари интервьюда йиғлаб юборди (видео)

north_east

Трампга Гренландияни сотиб олиш ғоясини ким берган? 

АҚШ билан орол келажаги бўйича келишувга эришилмаган учрашувдан сўнг Гренландия Ташқи ишлар вазири Вивиан Мотсфельдт Дания Ташқи ишлар вазири Ларс Лёкке Расмуссен билан бирга KNR радиостанцияси эфирига чиққан. Суҳбат чоғида у ҳиссиётларга берилиб, йиғлаб юборган.

“Сўнгги бир неча кун жуда оғир бўлди. Биз тайёргарлик кўргандик, аммо босим фақат кучайиб борди. Биз Гренландияда хавфсиз яшашимиз учун бор кучимиз билан ишлаяпмиз”, деган у ва сўзини давом эттира олмай йиғлаб юборган.

Вивиан Мотсфельдтнинг айтишича, Гренландия бир йилдан буён дуч келаётган кучайиб бораётган босим орол аҳолиси орасида қўрқув ва ишончсизликни келтириб чиқарган.

Маълумот учун, кеча, 15 январь куни Дания ва Гренландия АҚШ билан музокаралар ўтказган, бироқ оролнинг келажаги бўйича келишувга эриша олмаган.

“Биз Американинг позициясини ўзгартира олмадик. Кўриниб турибдики, Президент Гренландияни эгаллашни хоҳлайди”, дейди Дания ташқи ишлар вазири Ларс Лёкке Расмуссен Оқ уйда АҚШ Давлат котиби Марко Рубио ва витсе-президент Жей Ди Вэнс билан учрашувдан сўнг журналистларга.

АҚШ ва Дания Гренландия тақдири билан боғлиқ кенг кўламли масалаларни муҳокама қилиш учун қўшма ишчи гуруҳ тузишга келишиб олган. Томонлар Оқ уйдаги учрашувни “очиқ, аммо конструктив” деб баҳолаган.

Шу билан бирга, Гренландия масаласида Дания ва АҚШ “тубдан фарқли позицияларга” эга экани таъкидланган. Дания ТИВ раҳбари оролни АҚШга топшириш талабини мутлақо қабул қилиб бўлмайдиган деб атаган.

Эслатиб ўтамиз, АҚШ Конгресси кўриб чиқиши учун аллақачон “Гренландияни аннексия қилиш ва унга штат мақомини бериш тўғрисида”ги қонун лойиҳаси киритилган. Ҳужжатга берилган изоҳда АҚШ Президентига Гренландияни АҚШ ҳудуди сифатида қўшиб олиш учун “зарур бўлган ҳар қандай чораларни кўриш” ҳуқуқи берилиши мумкинлиги қайд этилган.

Бунгача АҚШ Президенти Дональд Трамп Қўшма Штатлар “барибир у ёки бу йўл билан” Гренландия устидан назоратни қўлга киритишини айтган. У биринчи президентлик муддати давридаёқ Гренландияни сотиб олишни таклиф қилган, 2025 йил март ойида эса Дания рад жавоби берса, савдо божларини жорий этиш билан таҳдид қилиб, оролни аннексия қилиш мумкинлигини билдирган.

Гренландия Дания таркибига автоном ҳудуд сифатида кирган. 1951 йилда Вашингтон ва Копенгаген НАТО доирасидаги иттифоқчилик мажбуриятларига қўшимча равишда оролни ҳимоя қилиш тўғрисида шартнома имзолаган. Ушбу битимга кўра, АҚШ Гренландияни эҳтимолий тажовуздан ҳимоя қилиш мажбуриятини олган.