Тожикистонда 400 дан ортиқ вояга етмаган шахс никоҳдан ўтди

2026 йилнинг дастлабки олти ойида Тожикистонда 18 ёшга тўлмаган 423 нафар шахс никоҳдан ўтиш учун суд рухсатини олди. Ушбу даврда судлар никоҳ ёшини қисқартириш бўйича жами 503 та аризани кўриб чиққан: шундан 423 таси қаноатлантирилган, 49 таси рад этилган. Бу ҳақда бугун, 23 июль куни Душанбедаги матбуот анжуманида Олий суд раиси ўринбосари Абдуқаҳҳор Тағозода маълум қилди.

Унинг сўзларига кўра, бундай мурожаатлар сони ўтган йилнинг шу даврига нисбатан сезиларли даражада камайган. 2025 йилнинг биринчи ярмида судлар никоҳ ёшини пасайтириш бўйича 1376 та ишни кўриб чиққан, бироқ уларнинг қанчаси қаноатлантирилгани ҳақидаги маълумотлар эълон қилинмаган.

Олий суднинг тушунтиришича, аризаларнинг аксарияти оғир моддий аҳвол, етимлик ва оила қуриш зарурати билан боғлиқ.

“Агар никоҳ тузиш ва оила қуриш ёш инсоннинг ижтимоий аҳволини яхшилашга хизмат қилса, суд никоҳ ёшини қисқартириши мумкин”, дейди Абдуқаҳҳор Тағозода.

Шу билан бирга, судда аризаларнинг қанчаси йигитлар, қанчаси эса қизлар томонидан топширилганига аниқлик киритилмаган.

Шу билан бирга, Олий суд раиси ўринбосари эрта никоҳлар оилаларнинг ажрашиб кетишига сабаб бўлаётган асосий омиллардан бири бўлиб қолаётганини тан олган. Унинг сўзларига кўра, ёшлар кўпинча оилавий ҳаётга ва мустаҳкам муносабатларни сақлаб қолишга тайёр бўлмайди.

Шу сабабли, судларга 18 ёшга тўлмаган шахсларга никоҳга киришга фақат бу ҳақиқатан ҳам уларнинг ижтимоий аҳволини яхшилашга ва келажакдаги оилани мустаҳкамлашга хизмат қиладиган ҳолатлардагина рухсат бериш тавсия этилган.

Бироқ “ижтимоий аҳволни яхшилаш” ва “келажакдаги оилани мустаҳкамлаш” каби тушунчалар қандай мезонлар бўйича баҳоланиши ноаниқлигича қолмоқда.

Тожикистон Хотин-қизлар ва оила ишлари бўйича қўмитаси маълумотларига кўра, йилнинг биринчи ярмида мамлакатда 27 563 та никоҳ қайд этилган бўлиб, бу 2025 йилнинг мос даврига нисбатан 2793 тага кам.

Маълумот учун, Тожикистон қонунчилигига кўра, 18 ёшдан бошлаб никоҳга киришга рухсат берилади. Бироқ Оила кодексининг 13-моддаси истисно ҳолларда ва фақат суд қарори билан никоҳ ёшини 17 ёшгача қисқартиришга йўл қўяди. Бошқа вазиятларда 18 ёшга тўлмаган шахс билан никоҳ тузиш (агар суд 17 ёшда никоҳга киришга рухсат бермаган бўлса) жиноий жавобгарликка тортиладиган қилмиш ҳисобланади. Қонунда жаримадан тортиб беш йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси назарда тутилган.