Шимолий Кипр ТДТга кузатувчи сифатида кирган. Омуралиев Норовнинг баёнотини рад этмоқда

Олам 7472
image

Шимолий Кипр Турк Республикасининг (ШКТР) Туркий Давлатлар Ташкилотида (ТДТ) кузатувчи сифатида тан олиниши туркий дунёнинг яқинлашуви йўлидаги муҳим қадамдир. Бу ҳақда ТДТ Бош котиби Кубаничбек Омуралиев “Анадолу” агентлигига берган интервьюсида маълум қилди. 

Туркий давлатлар ташкилотининг 16 ноябрь куни лавозимини расман эгаллаган Бош котиби юқоридаги гаплари билан Туркиядан бошқа ҳеч бир мамлакат тан олмаган ШКТРнинг ТДТга кузатувчи бўлиб кирганини тасдиқлади ва бунгача ШКТРнинг ТДТга кузатувчи сифатида қабул қилинмагани ҳақида берилган барча баёнотлар, жумладан Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Владимир Норовнинг чиқишини ҳам рад этди. 

Унинг сўзларига кўра, мазкур ташаббус ташкилот етакчиларининг Самарқандда бўлиб ўтган IX саммитида эълон қилинган ва маъқуллангани бутун дунё учун муҳим хабарга айланди. 

Бош котиб, Кипр турклари туркий дунёнинг “ажралмас қисми” эканини таъкидлади. 

“Бошқа аъзо ва кузатувчи давлатларимиз сингари, минтақамизда ҳам, глобал даражада ҳам тинчлик, барқарорлик ва тараққиёт учун Шимолий Кипр Турк Республикаси билан ҳамкорликни давом эттирамиз”, дейди у.

Унинг сўзларига кўра, Самарқандда бўлиб ўтган сўнгги саммитнинг алоҳида қабул қилинган ҳар бир қарори, жумладан, Шимолий Кипр Турк Республикасига ТДТ кузатувчи-мамлакати мақомини бериш нуқтаи назаридан катта аҳамиятга эга. 

Бош котиб туркий тилли давлатларнинг қудрати ва имкониятларини янада мустаҳкамлашга умид билдирди.

Бир-бирини рад этувчи баёнотлар

Туризм ва маданиятдан хавфсизликкача, чегара ва ноқонуний миграциядан тортиб, божхона ва транспорт йўлакларигача бўлган мавзулар муҳокама қилинган Самарқанд саммитида Туркия Президенти Ражаб Тойиб Эрдўған дунё мамлакатларини ҳайратда қолдирган баёнот билан чиқди. У ўз нутқида Туркиядан ташқари дунёнинг ҳеч бир мамлакати тан олмаган Шимолий Кипр Турк Республикаси Туркий давлатлар ташкилотига кузатувчи бўлиб қўшилганини айтди ва бунинг учун ташкилот давлатлари раҳбарларига миннатдорлик билдирди. 

“Биродарлик қонуни талабларини бажарган ҳолда, Шимолий Кипр Турк Республикасини [Туркий давлатлар] ташкилотимизга кузатувчи давлат ўлароқ қабул қилдик. Турк дунёсининг ажралмас бир қисми бўлган кипрлик биродарларимизнинг ёлғиз эмаслигини кўрсатиб, ечим жараёнига ҳам ҳисса қўшдик. Ушбу бирдамлик иродасини намоён этганингиз учун сиз, азиз биродарларимнинг ҳар бирингизга алоҳида миннатдорлик билдираман”, дейди Эрдўған.

Орадан кўп ўтмай, Туркия Республикаси Ташқи ишлар вазири Мавлуд Чавушўғли Эрдўғаннинг айтганларига таяниб, Шимолий Кипр Турк Республикасининг Туркий давлатлар ташкилотига кузатувчи давлат сифатида қўшилгани ҳақидаги хабарни Twitter’даги саҳифаси орқали бўлишди. Вазир, Анқаранинг Шимолий Кипр Турк Республикасини қўллаб-қувватлашни давом эттиришда қатъийлигини таъкидлаган.

Туркия расмийлари томонидан берилган икки баёнотдан сўнг, Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазири Владимир Норов Шимолий Кипр Турк Республикасининг ташкилотга кузатувчи сифатида қўшилганини рад этиб чиқди. 

“Саммит натижасида Шимолий Кипр бўйича алоҳида қарор имзоланмади. Ўзбекистон, айниқса, давлат суверенитети, мустақиллиги ва ҳудудий яхлитлиги масалаларида халқаро ҳуқуқ нормаларига қатъий амал қилади.

Шимолий Кипрни мустақил давлат сифатида тан олиш ҳақида гап бўлиши мумкин эмас”, дейди Норов.

Бироқ, оммавий ахборот воситалари Владимир Норовнинг баёнотидан қониқиш ҳосил қилгани йўқ. Айниқса, хорижий медиа аллақачон Туркий давлатлар ташкилоти Шимолий Кипр Турк Республикасини Бирлашган Миллатлар Ташкилоти резолюцияларига зид равишда тан олишда айбламоқда. 

Греция эса Шимолий Кипр ҳақидаги баёнотларни аллақачон қоралашга тушди. 

Греция Туркия расмийларининг халқаро ҳамжамият томонидан тан олинмаган Шимолий Кипр Турк Республикасига Туркий Давлатлар Ташкилотида кузатувчи мақоми берилиши ҳақидаги баёнотларини қоралайди. Бу ҳақда Греция Ташқи ишлар вазирлиги 11 ноябрь куни тарқатган баёнотида айтилади. 

"Биз турк расмийларининг сохта давлатнинг Туркий Давлатлар Ташкилотига кузатувчи мақомига эга бўлганлиги ҳақидаги баёнотларини қоралаймиз. Кипр Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги ҳам бу борада тегишли хабар тарқатди. Ҳар қандай псевдодавлат мақомини оширишга уриниш халқаро ҳуқуқ ва Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Хавфсизлик Кенгашининг 541 ва 550-сонли резолюцияларини қўпол равишда бузиш ҳисобланади”, дейилади ҳужжатда. 

Ташқи ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, Грециянинг позицияси барқарор ва ўзгармасдир.  

“Биз Кипр муаммосининг БМТ Хавфсизлик Кенгашининг тегишли резолюцияларига асосланадиган ва Европа қонунчилигига мос келадиган адолатли ва барқарор ечимга эришиш, яъни икки жамоали, икки ҳудудли федерация ташкил этилишини қўллаб-қувватлаймиз”, дея таъкидлади вазирлик.

Гап шундаки, Кипр оролнинг Грецияга қўшилиши тарафдорлари томонидан амалга оширилган давлат тўнтариши натижасида 1974 йилда Туркия қуролли босқинидан бери этник жиҳатдан иккига бўлинган. Ҳарбий ҳаракатлар натижасида Кипр ҳудудининг тахминан 37 фоизи Туркия назорати остида бўлиб, Шимолий Кипр – 1983 йилда ташкил топган ва жаҳон ҳамжамиятида фақат Анқара томонидан тан олинган. Туркия Шимолий Кипрда 40 минг кишилик ҳарбий контингентини сақлаб турибди. Оролнинг жанубий қисми асосан Кипр юнонлари яшайдиган Кипр Республикаси назорати остида қолди.

Шимолий Кипр Турк Республикаси Туркиянинг иқтисодий, сиёсий ва ҳарбий ёрдамига жуда боғлиқ. Кипр Республикаси ва БМТ уни босқинчи куч деб ҳисоблайди. Шимолий Кипр Ислом Ҳамкорлик Ташкилотига кузатувчи сифатида аъзо. 

Шимолий Кипр Турк Республикаси аҳолиси тахминан 294 906 киши бўлиб, 3355 км² майдонда яшайди. Аҳолининг катта қисмини этник турклар ташкил этади. Уларнинг анклавларида кипр юнонлари ва ливанлик маронитлар ҳам яшайди. Шимолий Кипр Республикаси пойтахти – Кипр Республикаси ва Шимолий Кипр Республикаси ўртасида бўлинган Лефкоса (Никосия) шаҳри. 

Шимолий Кипр Турк Республикаси Кипрнинг қолган қисмидан буфер зона билан ажратилган. Оролни икки секторга ажратувчи чизиқ Кипрдаги БМТ тинчликпарвар кучлари контингенти томонидан қўриқланади.

Qalampir.uz Tahririyati
Мақолага баҳо беринг
Баҳолаганлар: 76
Рейтинг: 2.8
t
×