Rossiyalik barcha harbiy jinoyatchilar javobgarlikka tortiladi – Zelenskiy

Vladimir Zelenskiy Ukrainadagi prezidentlik davrida birinchi marta Stratsburgga bordi. Buning yaxshi sababi ham bor edi: kecha, 25 iyun kuni Kiyev va Yevropa Kengashi Ukrainaga qarshi tajovuz jinoyati bo‘yicha Maxsus tribunal tashkil etish to‘g‘risidagi kelishuvni imzoladi.

“Bu adolatli adolat yo‘lining faqat boshlanishi. Biz buni amalga oshirish uchun haqiqiy qadamlar qo‘yishimiz kerak. Har bir rossiyalik harbiy jinoyatchini, jumladan Putinni ham javobgarlikka tortish uchun kuchli siyosiy va huquqiy hamkorlik zarur”, dedi Zelenskiy Yevropa Kengashi Parlament Assambleyasi (PACE) a’zolariga murojaat qilib.

Bundan sal oldin u NATOning Gaagadagi sammitida ishtirok etgan edi. Va, odatda, bunday logistik jihatdan murakkab tadbirlarda sodir bo‘lganidek, Vladimir Zelenskiyning Stratsburgga tashrifi dasturi deyarli bir soat kechikib boshlandi. Biroq Yevropa Kengashining oliy rahbariyati, Yevropa Ittifoqiga a’zo 46 davlat elchilari va Zelenskiyni kutib olish uchun Yevropa saroyi eshigi oldida yig‘ilganlarning barchasi buni to‘g‘ri tushundi va prezident kortejining kelishini sabr bilan kutdi.

Qo‘l berib ko‘rishish va salomlashishdan so‘ng, Vladimir Zelenskiy va YeK Bosh kotibi Alen Berset Yevropa Ittifoqi Vazirlar qo‘mitasi majlislar zaliga yo‘l oldi va u yerda Ukrainaga qarshi bosqinchilik jinoyati bo‘yicha maxsus tribunal bo‘yicha ikki tomonlama bitimni imzoladi. Bersetning so‘zlariga ko‘ra, keyingi qadam kengaytirilgan qisman kelishuv bo‘yicha muzokaralarni boshlash bo‘ladi, bu esa “imkon qadar ko‘proq mamlakatlarga tribunal ishiga qo‘shilish va uni boshqarishda yordam berish” imkonini beradi.

PASE a’zolari Zelenskiyni sessiyalar zalida qarsaklar bilan kutib oldi. Vladimir Zelenskiy o‘z nutqida Rossiyaning keng ko‘lamli bostirib kirishi boshlanganidan beri PACE Ukrainani qo‘llab-quvvatlovchi 30 ga yaqin rezolyutsiya qabul qilganini ta’kidladi. Va Yevropa Kengashi harbiy tajovuz tufayli Rossiyani a’zoligidan chiqarib tashlagan birinchi muhim xalqaro tashkilot bo‘ldi.

“Siz Ukrainaga qilingan hujum butun Yevropaga qilingan hujum ekanligini aniq aytdingiz”, deya ta’kidladi Ukraina Prezidenti.

U PACE a’zolarini maxsus tribunal “haqiqiy ayblovlar”ni ilgari surishni va “haqiqiy hukmlar” chiqarishni boshlashi uchun barcha sa’y-harakatlarni qilishga chaqirdi.

Zelenskiy, shuningdek, uning so‘zlariga ko‘ra, sa’y-harakatlarni tribunal yaratishga emas, balki “qurol, texnologiya va dronlarga” qaratish yaxshiroq deb hisoblaydigan skeptiklarga ham javob berdi.

“Ukrainani harbiy qo‘llab-quvvatlash va Rossiyaga qarshi qattiq sanksiyalar, albatta, juda zarur, lekin adolat ham muhim, u shunday ishlashi kerakki, urush jinoyatchilari yashirinadigan joy qolmasligi kerak. Gaaga adolat qaror topishini kutmoqda. Bunga imkon yaratgan barchaga rahmat”, dedi Ukraina Prezidenti.

Zelenskiyning nutqidan so‘ng PASEdagi har bir siyosiy guruh vakili unga savol berishi mumkin edi. Germaniyalik sotsial-demokrat Frank Shvabe assambleya Ukrainaning tiklanish sur’atlarini tezlashtirishga qanday yordam berishi mumkinligini so‘radi. Bunga javoban Vladimir Zelenskiy Yevropa mamlakatlaridagi yirik biznes va xususiy tadbirkorlarni u yerda ish o‘rinlari yaratish uchun bugun ushbu jarayonda ishtirok etishga chaqirdi. 

“Urush paytida investitsiya qilish ehtimol undan ham muhimroq: bu siz Ukraina g‘alaba qozonishiga ishonganingizni anglatadi”, deya ta’kidladi u.

Zelenskiy konservatorlar vakili britaniyalik Kristofer Chopning Yevropa hamkorlari Kiyevga yana qanday yordam berishi mumkinligi haqidagi savoliga javoban iqtisodiyoti Ukrainaga qarshi urushni moliyalashtira olmasligi uchun Rossiyaga qarshi sanksiyalar siyosatini kuchaytirishni so‘radi.

“Omon qolish uchun bizga harbiy yordam kerak. Lekin Rossiyaning ishtahasini kamaytirish uchun eng qattiq sanksiyalarni joriy qilishimiz kerak. Bu birinchi navbatda Rossiyaning bank sektori va energetikasiga tegishli”, dedi Ukraina Prezidenti.

Vladimir Zelenskiyning Yevropa palata deputatlari bilan suhbatini Ispaniyadagi “chaplar” vakili Laura Kastelning Kiyev yakuniy tinchlik bitimini qanday ko‘rishi va urush qanday sharoitlarda yakunlanishi haqidagi savoliga javob berish bilan yakunlagani ramziy ma’noga ega edi.

Ukrainada tinchlik qanday bo‘lishi kerakligi haqida bir nechta fikrlar mavjud, ammo Zelenskiy ularni oshkor qilishdan bosh tortdi – “Rossiya ular haqida bilib qolmasligi uchun”. Ammo u Ukraina hech qanday ultimatum ko‘rinishidagi tinchlik muzokaralarini qabul qilmasligini ishonch bilan aytdi.

“Chunki erkinlikning biz uchun bahosi yo‘q va biz mustaqilligimizni sotmaymiz, menimcha, biz buni urushning boshidanoq ko‘rsatdik”, deb tushuntirdi u.

Ukraina Prezidentining Stratsburgga tashrifi kech tunda yakunlandi. U PACE prezidenti taklif qilgan bir finjon achchiq qahvadan bosh tortdi va yangi qator qo‘l berib ko‘rishish va bir nechta selfilardan so‘ng Yevropa saroyini tark etdi.