Россия АҚШдан Венесуэлага кетаётган танкер ортидан қувишни тўхтатишни талаб қилди

Россия ҳукумати АҚШга дипломатик сўров юбориб, Эрондан Венесуэлага йўл олган Bella 1 нефть танкерини қўлга олишга уринишларни тўхтатишни талаб қилди. Бу ҳақда икки манбага таяниб, “The New York Times” хабар берди.

Уларнинг айтишича, мурожаат 2025 йил 31 декабрь кечқурун АҚШ Давлат департаменти ва Миллий хавфсизлик кенгашига етказилган. АҚШ Эрон нефтини ташигани учун Америка санкцияларига тушган ушбу танкер ортидан қарийб икки ҳафтадан бери қувиб келмоқда. Кема Эрондан Венесуэлага йўл олган пайтда АҚШ ҳарбийлари Кариб денгизида уни тўхтатиб, текширишга уринган. АҚШ томони танкерни текшириш халқаро ҳуқуқ доирасида амалга оширилганини билдирган, чунки кема амалдаги миллий байроқ остида сузмаган.

Бироқ таркибида Россия, Ҳиндистон ва Украина фуқаролари бўлган Bella 1 экипажи бўйсунишдан бош тортиб, Атлантика океанига қайтган. Кейинги кунларда АҚШдан ҳимояланишга уриниб, денгизчилар бортга Россия байроғи тасвирини чизган ва радиоалоқа орқали Қирғоқ қўриқлаш хизматига Россия юрисдикцияси остида ҳаракат қилаётганини билдирган. Яқинда эса Bella 1 Россия Денгиз кемалари реестрида Marinera номи билан, Сочи портида рўйхатдан ўтган ҳолда пайдо бўлган. Шунга қарамай, америкалик амалдор NYT’га Трамп маъмурияти танкерни ҳануз “давлатсиз” деб ҳисоблаётганини айтган, чунки Қирғоқ қўриқлаш хизмати билан илк алоқада у сохта байроқ остида ҳаракат қилган. 

“Marinetraffic” маълумотларига кўра, кема илгари Гайана байроғи остида бўлган, қувиш бошланган пайтда эса Панама байроғи остида қайд этилган.

“Халқаро ҳуқуқ нуқтаи назаридан Россия ҳимоясига ўтиш уриниши қонуний деб тан олиниши эҳтимолдан йироқ бўлса-да, Москванинг дипломатик аралашуви Вашингтон ва Каракас ўртасидаги давом этаётган қарама-қаршилик фонида кемани мусодара қилиш жараёнини мураккаблаштириши мумкин”, дейилади хабарда.

Эслатиб ўтамиз, 2025 йил 16 декабрь куни АҚШ Президенти Дональд Трамп Венесуэлага ва ундан чиқаётган санкция остидаги барча нефть танкерларига нисбатан “тўлиқ ва мутлақ” блокада жорий этиш буйруғини берган эди. Бу орқали у Николас Мадуро ҳукуматига босимни кучайтиришни кўзлаган. Бундан аввал АҚШ Кариб денгизига бортида 4 минг ҳарбий, ўнлаб қирувчи самолётлар ва жанговар вертолётлар бўлган энг йирик USS Gerald R. For авиатасувчиси бошчилигидаги зарба гуруҳини юборган.

Нефть экспорти Венесуэла иқтисодиётининг асосий даромад манбаи бўлиб қолмоқда. Аввалроқ АҚШ Кариб денгизида Skipper ва Centuries номли яна икки танкерни текширувдан ўтказиб, улардаги 2 миллион баррель хом нефтни мусодара қилган ва бундай амалиётларни давом эттириш ниятини билдирган. Бунга жавобан Мадуро Венесуэла ҳарбий-денгиз флотига тижорат кемаларини қўриқлаш буйруғини берган, бу эса очиқ денгизда америкаликлар билан қуролли тўқнашув хавфини оширган.

Трамп Мадурони гиёҳванд моддалар контрабандаси ва Америка компанияларига тегишли нефтни талон-торож қилишда айблаб келади. Ноябрь ойида у Венесуэла Президентига бир ҳафта ичида истеъфога чиқиб, оиласи билан мамлакатни хавфсиз тарк этишни таклиф қилган эди. Белгиланган муддат тугагач, Трамп республика устидаги ҳаво ҳудудини ёпди ва Мадуро ҳокимияти тез орада якунланишини айтди. Мадуро эса бунга жавобан Вашингтонни мамлакатда режимни алмаштиришга уринишда айблади ва бунга йўл қўймаслигини билдирди.