Иорданияда йўқолган шаҳар топилди

north_east

Ўзбекистон тоғларида йўқолган иккита шаҳар топилди

Иорданиянинг Мута университети археологлари машҳур Мадаба мозаик харитасида тилга олинган, аммо узоқ вақтдан бери номаълум бўлган Византиянинг йўқолган Тараис шаҳрини топишга муваффақ бўлди. Бу ҳақда “Gephyra” журнали хабар берди.

Қазишма натижаларига кўра, топилма 2021 йилда бошланган уч йиллик лойиҳа натижаси бўлиб, қазиш ишлари Ўлик денгизнинг жануби-шарқий соҳилида, Ал-Ироқ қишлоғи яқинидаги Айн ал-Қала ҳудудида олиб борилган.

Тадқиқотчилар учун асосий манба Иорданиянинг Мадаба шаҳридаги Авлиё Жорж черкови қаватида сақланган VI асрга оид мозаик харита эди. 

“Бу харита Муқаддас заминнинг энг қадимий географик тасвири ҳисобланади ва 150 дан ортиқ қадимий жойларни, жумладан, Тараисни ҳам ўз ичига олади”, дейилади хабарда.

Профессор Мусаллама Р. Аль-Равахнеха бошчилигидаги гуруҳ харита маълумотлари, сунъий йўлдош тасвирлари ва ердан ўтказилган тадқиқотлар комбинациясидан фойдаланиб, бинолар, кулолчилик, шиша идишлар ва тош асбоблар қолдиқларини топган. Журналга кўра, Византия базилика черковининг харобалари, мозаикали пол парчалари ва ўзига хос меъморий кириш жойи алоҳида аҳамиятга эга эди. Археологларнинг фикрича, бундай элементлар Тараис минтақада нафақат диний, балки тижорат ролини ҳам ўйнаганидан далолат беради.

Черковдан ташқари, қазишмалар натижасида зайтун пресслари, вино пресслари ва тегирмон ҳам топилган, буларнинг барчаси шаҳар иқтисодиёти ривожланганидан далолат беради. Яна бир муҳим кашфиёт юнон ва лотин тилларида битилган кўплаб қабртошлари эди. Уларда насроний рамзлари ва анъанавий Византия дафн формулалари мавжуд бўлиб, улар Тараисда уюшган христиан жамоаси мавжудлигини кўрсатади.

Тадқиқотчиларнинг фикрига кўра, шаҳар VII асрда ташлаб кетилган, эҳтимол табиий офатлар, савдо йўлларидаги ўзгаришлар ва Византиядан Ислом ҳукмронлигига ўтиш билан боғлиқ сиёсий ўзгаришлар туфайли. Бу жараёнлар минтақадаги кўплаб аҳоли пунктларига таъсир кўрсатган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ археологлар Перунинг қадимги Пенико шаҳрини топган эди, унинг ёши 3800 йил. У Перунинг Уаура провинциясида, пойтахт Лима шимолида жойлашган.