АҚШ 10 йил ичида илк бор Куба билан махфий музокара ўтказди

Кеча, 17 апрель куни АҚШ Давлат департаменти делегацияси Куба расмийлари билан музокаралар ўтказиш учун 10 йил ичида илк бор Гаванага ташриф буюрди. Бу ҳақда ўз манбаларига таяниб, “Axios” хабар берди.

Дипломатик идора юқори лавозимли мулозимининг сўзларига кўра, бир нечта учрашувлар бўлиб ўтган, жумладан, республикада сиёсий таъсирини сақлаб қолаётган собиқ президент Рауль Кастронинг набираси Рауль Гильермо Родригес Кастро билан ҳам музокаралар ўтказилган.

Америкаликлар “Куба иқтисодиёти эркин қулаши жараёнида” эканини баён қилиб, орол раҳбариятини вазият “орқага қайтариб бўлмайдиган даражада ёмонлашишидан олдин” АҚШ кўмагида демократик ва иқтисодий ислоҳотларни амалга ошириш учун чекланган “имкониятлар дарчаси”дан фойдаланишга чақирган.

Давлат департаменти вакиллари, шунингдек, сиёсий маҳбусларни озод қилишни ҳамда 1959 йилги инқилобдан кейин активлари ва мол-мулклари мусодара қилинган АҚШ фуқаролари ва корпорацияларига товон пули тўлашни талаб қилган. Шу билан бирга, мулозимлар “хорижий разведка, ҳарбий ва террорчи гуруҳлар АҚШ ҳудудидан юз милдан камроқ масофада Куба ҳукуматининг рухсати билан фаолият юритаётганидан хавотир” билдирган.

Ушбу талаблар бажарилиши эвазига америкаликлар савдо эмбаргосини бекор қилишни муҳокама қилиш ва Илон Маскнинг SpaceX компаниясига тегишли Starlink сунъий йўлдош алоқасидан фойдаланиш имкониятини беришни таклиф қилган.

Маълумот учун, бу АҚШ ва Куба ўртасидаги сўнгги 10 йил ичидаги илк музокаралар – охирги марта мамлакатлар 2016 йилда ўша пайтдаги президент Барак Обаманинг оролга ташрифи чоғида тўғридан тўғри мулоқот қилган.

Эслатиб ўтамиз, 2026 йилнинг бошида америкаликлар амалда Кубанинг ёнилғи блокадасини ўрнатди. АҚШ Президенти Дональд Трамп орол томонидан “миллий хавфсизликка таҳдид” борлигини важ қилиб, фавқулодда ҳолат режимини эълон қилди ва Гаванага бевосита ёки билвосита нефть етказиб берувчи мамлакатлардан товарлар импортига қўшимча божлар жорий этишга рухсат берди. Бу республикада оғир ёнилғи инқирозини келтириб чиқарди.

17 апрель куни “The Wall Street Journal” нашри Рауль Кастронинг набираси дипломатик каналларни, жумладан, Давлат котиби Марко Рубиони четлаб ўтиб, Трампга махфий мактуб етказишга урингани ҳақида хабар берди. Шунингдек, аввалроқ АҚШ республикадаги ислоҳотларга қарши чиқаётган Президент Мигель Диас-Канелнинг истеъфосини талаб қилган эди.

“The Atlantic” нашрининг Оқ уйдаги манбалари аввалроқ Куба Трампнинг “Эрон ва Венесуэладан кейинги навбатдаги нишони” бўлиши мумкинлигини айтган эди. Январь ойида Америка Президенти, агар Гавана Вашингтон билан келишувдан бош тортса, оролни “дўстона эгаллаб олиш” (friendly takeover) имкониятини истисно қилмаганди. Шу билан бирга, “Bloomberg” ва “The Wall Street Journal” манбаларига кўра, Вашингтонда режимни босқичма-босқич ўзгартириш режаси ишлаб чиқилган. Ҳужжатга кўра, Трамп Кубани 1991 йилгача қўллаб-қувватлаган Совет Иттифоқининг ўрнини эгаллаб, оролни АҚШга молиявий қарам қилиб қўймоқчи.