Моди ШҲТ саммитидан олдин Ўзбекистонга келиши кутилмоқда

Ҳиндистон Бош вазири Нарендра Моди жорий йилнинг 28 август куни Ўзбекистонга ташриф буюриши кутилмоқда. Бу ҳақда “StratNewsGlobal“ хабар берди.

Қайд этилишича, Ўзбекистонга ташрифидан сўнг у жорий йилнинг 31 август – 1 сентябрь кунлари Қирғизистон пойтахти Бишкекда бўлиб ўтадиган Шанхай ҳамкорлик ташкилоти (ШҲТ) саммитида иштирок этади.

Маълумотларга кўра, Модининг Ўзбекистонга ташрифидан кўзланган асосий мақсад иқтисодий ҳамкорлик, транспорт йўлаклари, мудофаа, тоғ-кон саноати ҳамда муҳим минераллар масалалари муҳокамасидан иборат. Тайёргарлик ишлари Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Бахтиёр Саидовнинг яқинда Нью-Деҳлига қилган ташрифи давомида жадаллашган.

Экспертларга кўра, ташрифнинг ШҲТ саммити арафасида ташкил этилиши тасодиф эмас. Ҳиндистон Марказий Осиёдаги энг йирик ва аҳоли сони бўйича энг катта давлат ҳисобланган Ўзбекистон билан алоқаларни янада мустаҳкамлашга интилмоқда. Жавоҳирлал Неру университети профессори Ражан Кумарнинг фикрича, Тошкент Нью-Деҳли учун минтақадаги энг муҳим ҳамкорлардан бири ҳисобланади.

Моди Ўзбекистонга 2015, 2016 ва 2022 йилларда ҳам ташриф буюрган. Энди томонлар сиёсий яқинликни иқтисодий натижаларга айлантиришга эътибор қаратмоқда.

2025 йилда Ўзбекистон ва Ҳиндистон ўртасидаги савдо ҳажми 1,3 миллиард долларга етган. Томонлар фармацевтика, тиббий асбоб-ускуналар, қишлоқ хўжалиги, машинасозлик, автомобилсозлик, электроника, тўқимачилик ва кимё саноати соҳаларидаги ҳамкорликни кенгайтиришга интилмоқда. Рақамли хизматлар ва соғлиқни сақлаш соҳаси ҳам истиқболли йўналишлар қаторида кўрилмоқда. Бироқ экспертлар савдо ҳажми мавжуд салоҳиятга мос эмаслигини таъкидламоқда. Уларнинг фикрича, транспорт алоқалари яхшиланса ва ҳамкорлик пухта режалаштирилса, ўзаро савдо бир неча баравар ошиши мумкин.

Шунингдек, Ҳиндистон ва Ўзбекистон ўртасида тўғридан тўғри қуруқлик йўли мавжуд эмас. Шу сабабли, Нью-Деҳли Эрон орқали Марказий Осиёга чиқиш имкониятларини кенгайтиришга ҳаракат қилмоқда. Бу борада Чобаҳор порти ҳамда Халқаро Шимол–Жануб транспорт коридори муҳим аҳамият касб этади.

Тоғ-кон саноати ҳам ҳамкорликнинг муҳим йўналишларидан бири сифатида кўрилмоқда. Ҳиндистон илғор ишлаб чиқариш, электроника ва тоза энергия лойиҳалари учун зарур бўлган муҳим минералларга эҳтиёж сезмоқда. Ўзбекистоннинг бой минерал ресурслари эса ушбу йўналишдаги ҳамкорликни янада долзарб қилмоқда.

Шу билан бирга, мудофаа ва хавфсизлик масалалари ҳам кун тартибидан ўрин олади. Ҳиндистон ва Ўзбекистон ҳар йили терроризмга қарши курашга қаратилган “Дўстлик” қўшма ҳарбий машғулотларини ўтказади. Шунингдек, Афғонистондаги вазият юзасидан ҳам томонлар мунтазам мулоқот олиб боради.

Модининг Ўзбекистонга ташрифи Бишкекдаги ШҲТ саммити арафасида бўлиб ўтади. Ҳиндистон учун ШҲТ терроризм, хавфсизлик, транспорт алоқалари, энергетика ва иқтисодий ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилиш учун муҳим майдон ҳисобланади. Шу боис Нью-Деҳли кўп томонлама музокаралар бошланишидан олдин Тошкент билан стратегик масалалар бўйича позицияларни мувофиқлаштиришга интилмоқда.

Экспертларнинг фикрича, 28 август кунги ташриф Ўзбекистон ва Ҳиндистон ўртасидаги иқтисодий ҳамкорликни кенгайтириш, транспорт лойиҳаларини илгари суриш ҳамда Марказий Осиёдаги стратегик алоқаларни мустаҳкамлашга хизмат қилиши мумкин.