Нақд пул тўловлари чеклангач нималар ўзгарди? Бизнесда илк натижалар

Жорий йилнинг 1 апрелидан бошлаб Ўзбекистонда айрим товар ва хизматлар учун нақд пул ҳисоб-китобларини чекловчи янги қоидалар кучга кирди. Мазкур ўзгаришлар юзасидан Japan Tobacco International (JTI) компанияси ҳам ўз муносабатини билдирди. Компания фикрича, янги тартиб бозор шаффофлигини ошириш, яширин айланмани қисқартириш ва нақдсиз тўловларни ривожлантиришга хизмат қилмоқда.

Ўзбекистондаги JTI директори Дмитрий Апаликов мазкур ислоҳотлар бозорга қандай таъсир кўрсатаётгани ва бизнесдаги дастлабки натижалар ҳақида фикр билдирди.

“Нақд пул ҳисоб-китобларининг чекланиши Ўзбекистонда савдо ҳажмининг камайишига олиб келмади ва аллақачон бозор шаффофлигини оширишга хизмат қилмоқда. JTI нақдсиз тўловлар жорий этилишига жуда ижобий муносабат билдирди, чунки компания тўлиқ қонуний бизнес юритади”, – деди Дмитрий Апаликов.

Унинг қўшимча қилишича, бозорнинг барча иштирокчилари учун тенг шароит яратилиши соҳа ривожига ижобий таъсир кўрсатади. Нақдсиз ҳисоб-китобларга ўтиш эса, яширин иқтисодиётга қарши кураш ва янада шаффоф рақобат муҳитини шакллантириш йўлидаги ислоҳотларнинг мантиқий давоми ҳисобланади.

“Нақдсиз тўловлар жорий этилгач, бизга энди яширин схемалар билан рақобатлашишга тўғри келмаяпти ва бизнесимиз янада прогноз қилинадиган бўлди. Янги чора Ўзбекистонда ноқонуний бозорга қарши курашнинг табиий давоми ҳисобланади”, – деди у.

Апаликовнинг сўзларига кўра, мамлакат бозори таркибий ўзгаришлар босқичидан ўтмоқда ва тартибга солиш нуқтаи назаридан тобора етуклашиб бормоқда.

“Давлат маҳсулотлар айланмасини назорат қилиш ва “кулранг” бозорга қарши кураш бўйича изчил қадамлар ташлаётганини кўряпмиз. Бу эса, бутун бизнесни янада қонуний фаолият юритишга, комплаенс тизимларига сармоя киритишга ва рақамли ечимларни ривожлантиришга ундамоқда”, – деди у.

Компания баҳосига кўра, янги қоидалар жорий этилганидан кейин бозор жиддий қийинчиликларга дуч келмаган.

“Дўконлар нақдсиз ишлаш форматига аллақачон мослашиб бўлди: истеъмолчилар карталар орқали фаол тўлов қилмоқда. Савдо ҳажмлари ўз даражасини сақлаб қолди, ҳатто айрим савдо нуқталарида ўсиш ҳам кузатилмоқда. Бу табиий ҳолат, чунки ҳар қандай ўзгаришга харидорларнинг мослашиши учун вақт керак бўлади”, – деди JTI директори.

Унинг таъкидлашича, нақдсиз тўловларга ўтишда рақамли инфратузилманинг ривожланиши ва замонавий тўлов усулларининг кенгайиши муҳим аҳамият касб этади.

Компаниянинг фикрича, халқаро бизнес учун тартибга солиш тизимининг барқарорлиги ва давлат билан очиқ мулоқот ҳал қилувчи омиллардан бири бўлиб қолмоқда.

“Бизнес учун ислоҳотларнинг аниқ йўналиши ва давлат ҳамда тартибга солувчи органлар билан очиқ мулоқот ниҳоятда муҳим. Бу узоқ муддатли стратегия тузиш ва мамлакат иқтисодиётига сармоя киритиш имконини беради”, – деди Дмитрий Апаликов.

Компания Ўзбекистон бозорига сармоя киритишни давом эттириш, чакана савдо каналлари ва дистрибуция тармоғини ривожлантириш, шунингдек, ҳамкорлар ва ходимлар учун рақамли ечимларни жорий этишни режалаштирмоқда.

Халқаро тажриба ҳақида гапирар экан, Апаликов Озарбайжон мисолини келтирди. Унинг айтишича, бу мамлакатда ҳам тамаки саноати нақдсиз ҳисоб-китобларга ўтишнинг ўхшаш босқичидан ўтган.

“Амалиётим давомида Озарбайжонда соҳанинг нақдсиз операцияларга ўтиши иқтисодиётга қўшимча инвестициялар жалб қилганига гувоҳ бўлганман. Халқаро компания сифатида биз ушбу тажрибани улашиш ва ҳамкорларимизга жараёнларни рақамлаштиришни тезлаштиришда ёрдам беришимиз мумкин”, – деди у.

Унинг сўзларига кўра, компания аллақачон ҳамкорлар ва дистрибьюторлар учун рақамли ечимлар ишлаб чиқишда иштирок этяпти. Бу эса, янги тўлов механизмларига ўтишни имкони қадар тез ва қулай амалга оширишга хизмат қилади.

Умуман олганда, экспертлар ва бизнес вакиллари нақдсиз ҳисоб-китобларга ўтиш иқтисодиётни рақамлаштиришнинг бир қисми бўлиб, молиявий жараёнларни янада шаффоф қилиш ва яширин айланмани қисқартиришга ёрдам беришини таъкидламоқда.